بانک مقالات جهان اسلام

کشورهای اسلامی

نویسنده : محمد مصلحی ; ساعت ۱٠:۱٤ ‎ق.ظ روز سه‌شنبه ۳٠ خرداد ۱۳٩۱

میریت. ف.مبروک

خبرگزاری فارس

یک اندیشکده آمریکایی در گزارش تحلیلی با اشاره به تبعات ناشی از انتخابات ریاست جمهوری مصر، پیش‌بینی کرد موج جدیدی از نا آرامی‌ها، مصر را در بر خواهد گرفت.


به گزارش پایگاه بیداری اسلامی؛ اندیشکده شورای آتلانتیک درگزارشی به قلم "میریت .ف.مبروک" می‌نویسد: انتخابات‌ها موضوع به شدت پیچیده‌ای هستند که ویژگی غالب آن‌ها غیرقابل پیش‌بینی بودنشان است. انتخابات ریاست جمهوری سال 2012  مصر نیز  همه را به تعجب وا داشت.

* پیش‌بینی هایی که محقق نشد

از سیزده نامزد شرکت کننده در این انتخابات، پنج نفر پیشگام متعلق به سه جریان سیاسی متفاوت و عبارت بودند از: محمد مرسی، از جناح اسلام گرایان که از سوی اخوان السلمون معرفی شده بود .

عمرو موسی، وزیر امور خارجه پیشین مصر و دبیر کل اسبق اتحادیه عرب و نیز احمد شفیق، نخست وزیر سابق به نمایندگی از جریان وابسته به بقایای حکومت پیشین.

{%TAG_SHOW_TYPE_38_TAG%}

و سرانجام عبدالمنعم ابوالفتوح و حمدین صباح دو نامزد اسلام گرای میانه رویی که وابسته به جناح انقلابیون در انتخابات ریاست جمهوری حاضر بودند.

در این بین ابوالفتوح با شعار "رفاه برای همه آحاد مردم" دو جریان دیگر را هدف قرار داد. این عضو سابق واحد ارشاد اخوان المسلمون که سرانجام بخاطر تصمیم به شرکت در انتخابات ریاست جمهوری قید حضور در این جریان را زد با تبلیغات معقول و معتدل و شعار اسلام فراگیر و سیاست لیبرال توانست حامیان گسترده ای را بسوی خود جلب کند.

البته از ماه‌ها قبل و بر اساس نظر سنجی‌های صورت گرفته یک چنین نتایجی نیز پیش بینی می شد.

* عمرو موسی و ابوالفتوح پیشتاز در نظر سنجی ها

در این نظر سنجی‌ها عمرو موسی به عنوان فرد پیشتاز، ابوالفتوح در تعقیب وی، شفیق با میل زیاد برای بقا و ماندن در رقابت‌های انتخاباتی و مرسی به عنوان نفر بعدی پیش بینی شده بودند.

* پیش بینی درست به دور دوم کشیده شدن انتخابات

همچنین پیش بینی شده بود که صباحی با احتیاط به حضور مصرانه تا انتهای راه ادامه داده و به هر طریق خود را به موسی نزدیکتر خواهد کرد. درباره مرسی و ابوالفتوح نیز نظر سنجی‌ها حکایت از این داشتند که این دو نفر از شیوه‌های‌ متفاوتی برای پیشی گرفتن از هم استفاده خواهند کردند اما در مجموع به دور دوم کشیده شدن انتخابات بین این دو نامزد پیش بینی می شد.

* مناظره‌های تلویزیونی دردسر ساز

پخش مناظره‌های انتخاباتی تلویزیونی که در نوع خود برای اولین بار در جهان عرب صورت گرفت، به مقدار زیاد به شانس این دو (موسی و ابوالفتوح) در پیروز شدن آسیب رسانید.

در این مناظره موسی خود را به عنوان یک نخبه سیاسی اما متکبر نشان داد ولی ابوالفتوح خود را به طور قابل ملاحظه ای اسلام گرایانه تر از قبل معرفی کرد.

البته اعلام حمایت سلفی‌ها نیز کمکی به ابوالفتوح با رای دهندگان لیبرالش نکرد و این چنین بود که به سرعت در نظر سنجی‌های عمومی ریزش و دلسردی رای دهندگان مردد در حمایت از ابوالفتوح یا موسی شروع شد.

* سردرگمی مردم مصر در انتخاب نامزد اصلح

سرانجام در 23 و 24 مه انتخابات ریاست جمهوری مصر که همه جا از آن به عنوان بدترین (حداقل از نقطه نظر لیبرال‌ها و انقلابیون) یاد می شود کلید خورد و نتایج ذیل را در برداشت : به دور دوم کشیده شدن انتخابات بین مرسی از گروه اخوان المسلمون و شفیق، فرد همه کاره حکومت سابق مبارک. آن‌هایی که به هیچ کدام از این دو نامزد انتخاباتی در دور اول رای نداده بودند حال در انتخاب فردی که هرگز خواهانش نیستند و آن دیگری هم که به خاطر عدم پایبندی اش به آرمان های انقلابی تمایل به رای دادن به او را ندارند وا مانده اند.

رای دهندگان مصری هم اینک  و به سرعت به دو گروه مخالف تقسیم شده‌اند و انتظار می رود که آرا ممتنع زیادی در دور دوم انتخابات بدست آید.

* پیش‌بینی غلط در نظر سنجی‌ها

نویسنده در ادامه عنوان می کند: اولین و آشکارترین پیام دور اول انتخابات مصر این است که به نظر می رسد اطلاعات دقیقی از رای دهندگان مصری در دست نیست زیرا دو نامزدی که در نظر سنجی‌ها به اشتباه صدرنشینی شان پیش بینی شده بود در جایگاه چهارم یا پنجم قرار گرفتند.

از همه بدتر پیش بینی در باره  وضعیت صباحی بود.  وی که در نظر سنجی ها در جایگاه چهارم یا پنجم ایستاده بود نه تنها موسی و ابوالفتوح را شکست داد بلکه مرسی را نیز در مناطقی همانند اسکندریه که بطور سنتی پایگاه اسلام گرایان محسوب می شود، جا انداخت..

صباحی سرانجام در رتبه سوم قرار گرفت، که جایگاه قابل احترامی برای نامزد به ظاهر ضعیفی چون وی بود زیرا بودجه تبلیغاتی و منابع مالی‌اش نسبت به مرسی و شفیق کم و ناچیز  محسوب می‌شد.

از دیدگاه نویسنده، دومین پیام این انتخابات که کاملا متضاد فرضیات رایج بود، این است که اخوان المسلمون تسلط کاملی بر مصر ندارد؛ و مرسی، نامزد این گروه بطور تحقیرآمیزی لقب "چرخ یدکی" را از زمانی گرفت که خیرات شاطر، گزینه اول اخوان المسلمون با حکم دادگاه فاقد شرایط شرکت در انتخابات تشخیص داده شد و این جریان مرسی فاقد جذبه را به عنوان  فرد ذخیره‌اش جهت پرکردن خلا موجود معرفی کرد.

اخوان المسلمون که به‌خودی خود و به‌دنبال عملکرد ضعیفش در مجلس (با کسب 43 کرسی)، هواداران زیادی را از دست داده متهم به تبانی با شورای عالی نیروهای مسلح در حمایت نصفه نیمه از انقلابیون شد. تلاش جهت کسب قدرت در هنگام شکل‌گیری مجلس در اوایل سال جاری و تقلاهای بی نتیجه چون اقدام بی ثمر در سلب اعتماد مردم از کابینه کمال جنزوری باعث شد تا این جریان مورد تمسخر و سرزنش عمومی قرار گیرد. در حالی‌که شگردهای انتخاباتی استثنایی و گسترده اخوان المسلمون در جلب آرا از پیروزی قاطع مرسی خبر می دادند، ولی این جریان کمتر از نیمی از آرایی را که در انتخابات شش ماه پیش مجلس کسب کرده بود در انتخابات ریاست جمهوری به دست آورد. در این بین شفیق با اعلام پیروزی خود در شرقیه،زادگاه مرسی، اوضاع را برای اخوان المسلمون بدتر کرد.

* دل خوشی مردم به وعده‌های اصلاح طلبانه شفیق

نویسنده در ادامه این مطلب آورده است: حضور مستحکم هواداران شفیق در انتخابات برای کسانی که افکار عمومی را نادیده می گیرند شگفتی بزرگی بود. در حالی‌که هم لیبرال‌های مصری و هم اسلامگراها به شدت جار و جنجال می‌کردند، اما هیچکدام نتوانستند نظر "اکثریت خاموش" را به دست آورند. هرچند در سرنگونی رژیم مبارک، حمایت ملی گسترده‌ای وجود داشت اما مصری ها زیر بار مصائبی چون مشکلات اقتصادی حاصل از رکود ایجاد شده در سرمایه گذاری های مستقیم خارجی، کم شدن درآمدهای حاصله از جهانگردی، نیروی انتظامی تازه کار، ناکارآمد و ترسویی که باعث افزایش جنایت شده، کمر خم کرده‌اند.

وعده شفیق در بازگرداندن اوضاع به حالت اولیه و مقابله با جرایم، در بین مردمی که صبر خود را با تداوم نا آرامی و عدم امنیت از دست داده‌اند به شدت طنین انداز شده است در حالی‌که اسلام‌گرا‌ها و لیبرال‌ها هنوز موفق به ارائه مورد ملموسی نشده اند.

*مردم مصر تشنه رهبری بی تکلف و کاربلد هستند

در ادامه این گزارش آمده است: موفقیت شفیق، شکاف عمیقی را در جامعه مصر ایجاد کرده و کشور را به دو قطب مخالف هوادار انقلاب و ضد انقلابی مبدل کرده است. همچنین تلاش‌های نگران کننده‌ایی در جهت تحریک و اختلاف افکنی‌ فرقه ای با ادعای این که مسیحیان قبطی مصر تنها به شفیق رای دادند مشاهده می شود. هر چند که بر خلاف انتظار، لیبرال‌ها و اسلامگرایان مسئولیت شکست در انتخابات را با پذیرش عدم معرفی نامزد قابل قبول و مناسب بر عهده گرفتند.

* "نه" مردم مصر به  بازگشت  دوره جمال عبدالناصر

نتایج‌ ضعیف موسی و ابوالفتوح تعجب‌آور بود (به ویژه نفر دوم که وعده سلفی‌ها مبنی بر رای دادن به او عملی نشد و مغرضانه متهم به خیانت شد) اما هیچکدام همانند عملکرد صباحی تعجب‌آور‌تر نبود.

صباحی با وجود عدم داشتن تیم قوی ویژه کارزار‌های انتخاباتی و بنیه ضعیف مالی توانست جایگاه سوم را تصاحب کند. اما این موفقیت، همانطور هم که به نظر می آید، نمایانگر اشتیاق نهفته مردم مصر در بازگشت "ناصریزم" نیست. موفقیت صباحی تنها نشان دهنده میل شدید و نه چندان پنهان مردم برای داشتن رهبری محبوب و معقول است که هواداران گسترده‌اش بی تکلف در پی یک سیاست‌گذار شایسته می گردند که در متحدکردن  مردم توانا و برای ملت در حال تغییر الهام بخش باشد.

بعد از اعلام نتایج، هواداران صباحی همانند ابوالفتوح و موسی با فرجام خواهی ‌از کمیته عالی انتخابات ریاست جمهوری (SPEC) مدعی تقلب در نتایج انتخابات شدند  اما این کمیته با انتشار نتایج نهایی(دور  اول) از برگزاری دور دوم انتخابات بین مرسی و شفیق خبر داده و افزود که بر اساس قوانین انتخاباتی، احکامش قابل تجدید نظر نیستند.

* "مردم" برنده واقعی انتخابات

این نویسنده در پایان گزارش و در نتیجه گیری عنوان می کند: این انتخابات نشان داد که سرانجام کثرت گرایی وارد فضای سیاسی مصر شده است. رای دهندگانی که بیش از هفت ساعت در نوبت برای رای دادن ایستاده بودند و حتی در برخی موارد وقتی ‌که مشکلات موجود در آیین نامه انتخابات زمان انتظار را طولانی تر کرد از انصراف شرکت در انتخابات امتناع کردند.

همچنین در حالی ‌که تعداد شرکت کنندگان این انتخابات کمتر از حد انتظار بود؛ (تنها 46 درصد واجد شرایط در انتخابات ریاست جمهوری شرکت داشتند در حالی که در انتخابات مجلس 62 درصد واجدین شرایط شرکت کرده بودند) با وجود این، انتخابات ریاست جمهوری به شدت به عرصه نزاع مبدل شد و مخالفت‌های کلیشه‌ای قابل انتظار در انتخابات در بین رای دهندگان  مشاهده شد.

* احتمال به خشونت گروییدن دور بعدی انتخابات ریاست جمهوری

پیش بینی می شود که هفته‌های ‌منتهی به دور بعدی انتخابات احتمالا  متشنج و به خشونت کشیده شود اما در حال حاضر مردم مصر پیروز این میدان هستند زیرا آن‌ها موفق به انتخاب رهبری شده اند که در آینده‌شان نقشی داشته باشد نه شخص تحمیلی یا کسی که به زور به‌آن‌ها قبولانده شود. در حالی که رییس جمهور جدید احتمالا افراد جدیدی را معرفی می کند، اما مجبور به درک این مسئله است که وضعیت دیگر به روال عادی بازگشته و مردم مصر نیز به قدرت "صندوق‌های رای"  پی برده اند .




واژه کلیدی :مصر و واژه کلیدی :بیداری اسلامی و واژه کلیدی :جهان اسلام و واژه کلیدی :خاورمیانه