بانک مقالات جهان اسلام

کشورهای اسلامی

نویسنده : محمد مصلحی ; ساعت ۱٠:۱٩ ‎ق.ظ روز دوشنبه ٤ اردیبهشت ۱۳٩۱

مرکز تحقیقات علوم اسلامی     ۱۳۹۰/۱۱/۸

نویسنده : جمیز بیل

مترجم : عماد افروغ

یکی از راه هائی که ما را به شناخت ساختار اجتماعی رهنمون می شودو تقریبا تمامی مباحث جامعه شناسی که به ساختار اجتماعی پرداخته آن را مورد توجه داشته اند، تحلیل ساختار و آرایش طبقاتی در جامعه است. مفهوم طبقه یکی از اساسی ترین مفاهیم جامعه شناختی است و بیش از هر مفهوم دیگر، در ادبیات جامعه شناختی نمود پیدا کرده است. اما علی رغم این توجه و نمود ظاهری، عدم توافق فراوانی در مورد تعریف، شکل و اهمیت آن به چشم می خورد. به تعبیر هلم و ترنر این مفهوم به خانواده مفاهیم مشاجره آمیز تعلق دارد، چون بحث و مناقشه در مورد استفاده مناسب از این مفهوم در میان کسانی که آن را بکار می گیرند، تمامی ندارد. بعضی کاربرد مفهوم طبقه را ویژه جامعه صنعتی دانسته و جوامعه ماقبل صنعتی را فاقد طبقات می دانند. در مقابل، بعضی دیگر طبقات را پدیده ای عام و همیشگی دانسته و روند و حرکت تاریخ را بر پایه تعارضات و تزاحمهای طبقاتی تحلیل می کنند. عده ای در برابر این تحلیل گرائی ستیز طبقاتی موضع گرفته و سایر گروه بندیهای سیاسی، منزلتی، قومی، مذهبی، جنسی و غیره و منافع ناشی از آنها را مطرح و علاوه بر ستیزهای طبقاتی به ستیزها و تعارضات قومی، مذهبی و سیاسی و... نیز اشاره می کنند. عده ای طبقه را گروه دانسته و صحبت از ضرورت خود آگاهی طبقاتی می کنند و در مقابل عده ای دیگر با انکار این ضرورت، طبقه را صرفا یک مقوله دانسته و در عوض مفهوم طبقه اجتماعی را پیشنهاد می کنند.

متن مقاله




واژه کلیدی :خاورمیانه و واژه کلیدی :جهان اسلام