بانک مقالات جهان اسلام

کشورهای اسلامی

نویسنده : محمد مصلحی ; ساعت ۳:٠۸ ‎ب.ظ روز سه‌شنبه ۱٧ شهریور ۱۳۸۸

خبرگزاری فارس      ١۶/٠۶/٨٨

منبع: روزنامه کیهان


اشاره
کشور یمن پس از اتحاد دو بخش شمال و جنوب از سال 1990 تاکنون شاهد بحران های پی درپی و بسیاری در داخل بوده است. این بحران ها، حتی در حال حاضر در این کشور ملموس است که از جمله آن می توان به جنبش جدایی طلب در جنوب این کشور اشاره کرد که هنوز هم طرفداران آن خواهان جدایی جنوب یمن از دولت مرکزی هستند.
علاوه بر این، کشور یمن با مسائلی از قبیل بیکاری، فقر و بدهی های کلان خارجی مواجه است و دولت مرکزی یمن به بهانه مبارزه با القاعده، از سال 2002 تاکنون کمک های هنگفت نظامی و اقتصادی از عربستان و آمریکا دریافت کرده است.
گرچه طرفداران القاعده در یمن فعال هستند، اما حضور آنها در وقایع و حوادث کشور تأثیرگذار نیست و به بهانه ای برای سرکوب مخالفان سیاسی دولت تبدیل شده است.
به هر حال پس از اینکه دولت یمن ماه گذشته، توافقنامه «دوحه» را که با شیعیان الحوثی درباره وضعیت استان «صعده» به امضا رسانده بود، ملغی اعلام کرد، بحران این کشور وارد مرحله تازه ای شد.

گروه الحوثی
الحوثی ها یک گروه شیعه در شمال یمن در استان صعده هستند که به بدرالدین حوثی منسوب می شوند و به حوثی ها نیز معروف هستند و گروه «شباب مومن» نیز نامیده می شوند. این گروه پس از اینکه اولین برخوردها با نیروهای دولتی یمن در سال 2004 پیش آمد معروف شدند ولی در دهه 80 قرن گذشته رشد و نمو یافتند.
به هر جهت در سال 1986 تشکیلات اتحاد شباب (جوانان) برای آموزش جوانان طایفه زیدیه به دست «صلاح احمد فلیته» شکل گرفت و از جمله کسانی که به آموزش مبادرت کردند، «مجدالدین المویدی» و «بدرالدین الحوثی» بودند.
بر اثر اتحاد شمال و جنوب یمن در ماه مه سال 1990 و تعدد احزاب، اتحاد الشباب از یک تشکیلات آموزشی به یک گروه سیاسی از طریق تأسیس «حزب الحق» که نماینده طایفه زیدیه بود، تبدیل شد.
این تشکیلات از سال 2002 فعالیت های خود را با شعار الله اکبر... مرگ بر آمریکا... مرگ بر اسرائیل... لعنت بر یهود... اسلام پیروز است به عنوان شعارهای پس از هر نماز رسما آغاز کرد و آنها را نیز تاکنون حفظ کرده است.
به گفته برخی منابع، جلوگیری دولت یمن از این شعارها در مساجد زیدیه یکی از دلایل مهمی بود که باعث پیدایش درگیری ها بین الحوثی ها و دولت در سال 2004 شد.
در جریان درگیری های نخستین بین نیروهای دولتی یمن و گروه الحوثی در سال 2004 «حسین الحوثی» که نماینده پارلمان در انتخابات سال 1993 و 1997 بود، رهبری این گروه را بر عهده گرفت و طی درگیری ها کشته شد.
دولت یمن این گروه را به داشتن گرایشات فکری شیعه اثنی عشری متهم می کند، اما الحوثی ها خود را شیعه زیدی و در برخی از مسائل و مناسبت ها مانند جشن غدیر و عاشورا خود را با شیعیان اثنی عشری همسو می دانند.
گروه الحوثی معتقد است وضعیت فعلی یمن چیزی جز محدود کردن آزادی فعالیت دینی، سیاسی و تلاش برای از بین بردن فرهنگ و معتقدات زیدی ها از سوی دولت نیست.
این گروه به صورت رسمی خواستار فعالیت حزبی، تاسیس دانشگاه و در نظر گرفتن مذهب زیدی به عنوان یک مذهب رسمی در کنار سایر مذاهب از سوی دولت است. اما در مقابل دولت یمن، این گروه را به تاسیس یک کشور اسلامی و بازگشت به حکومت قبلی زیدیه در یمن متهم می کند.

توافقنامه دوحه
توافقنامه دوحه در سال گذشته میلادی تحت نظارت امیر قطر برای برقراری صلح بین گروه الحوثی (شیعیان صعده) به امضا رسید و براساس آن هر دو طرف متعهد شدند عملیات نظامی را علیه دیگری متوقف کنند.
به موجب این توافقنامه، دولت یمن، الحوثی ها را مورد عفو قرار می دهد و اسیران دو طرف نیز بایستی آزاد شوند. در مقابل گروه الحوثی سلاح هایی را که از نیروهای دولتی به غنیمت گرفته است به ارتش یمن بازگرداند.
براساس این توافقنامه، کنترل استان صعده به عهده دولت مرکزی خواهد بود و گروه الحوثی برای فعالیت خود بایستی یک حزب سیاسی تاسیس کند.
این توافقنامه که پس از پنج دور جنگ خونین بین طرفین و با وساطت دولت قطر به امضا رسید فقط در مورد تبادل اسیران جنبه اجرایی به خود گرفت و سایر بندهای آن به اجرا درنیامد.
هر دو طرف درگیر در یمن، یکدیگر را به نقض آشکار مفاد توافق نامه دوحه متهم می کنند وگرچه دولت یمن آشکارا پیش از این توافقنامه را پایان یافته اعلام کرده بود، اما در مقابل محمد عبدالسلام سخنگوی گروه الحوثی اعلام کرد که این گروه همچنان به توافقنامه دوحه پایبند است.

افکار و عقایدالحوثی ها
شیعیان زیدی ساکن استان صعده و دیگر مناطق یمن، شیعه پنج امامی هستند و معتقد به امامت زیدبن علی زین العابدین بن حسین(ع) بن علی(ع) هستند.
زیدبن علی گرچه خود را امام نمی داند و به خونخواهی مظلومان عاشورا قیام کرد، اما پیروانش وی را به عنوان امام پنجم می شناسند و به همین دلیل زیدیه نامیده می شوند. زیدبن علی که فردی بسیار شجاع و اهل علم و دانش بود، در سال 122 هـ.ق در دوران خلافت هشام بن عبدالملک اموی بر ضد حکومت ظلم و جور امویان در کوفه قیام کرد و با جمع کثیری از یارانش به شهادت رسید.
عقاید خاص زیدبن علی(ع) از جمله قیام و خروج علیه ظالمان در هر شرایطی، امکان امامت بدون برخورداری از علم غیب و عصمت، سبب شد که علی رغم اینکه خودش مدعی امامت نباشد، اما پیروانش او را امام بدانند و پس از شهادتش در کوفه و عراق، ایران و یمن دست به قیام علیه حکومت های وقت بزنند و حکومت های زیدی را تشکیل دهند.
«جارودیه»، «سلیمانیه» و «صالحیه» از جمله سه فرقه اصلی زیدیه است که از آن فرقه های دیگری مانند «هادویه» و «قاسمیه» در یمن و «ناصریه» در ایران شکل بگیرد.
از مهم ترین و معروفترین حکومت زیدی ها در ایران که با آمدن یحیی بن عبدالله به دیلم و بعد از شهادت وی توسط عباسیان، قیام حسین بن علی معروف به داعی کبیر در سال 250 هـ.ق شکل گرفت، می توان اشاره کرد و در تاریخ ایران به حکومت علویان طبرستان معروف است.
یحیی بن حسین رهبر فرقه هادویه در سال 284 هـ.ق در صعده یمن توانست با ترویج مذهب هادویه، حکومت زیدی را تشکیل دهد. حکومت زیدی ها بر یمن به صورت افت و خیز تا استیلای عثمانیان وجود داشت تا اینکه سقوط عثمانی ها، زمینه را برای حاکمیت مجدد آنها فراهم کرد و تا سال 1964 حکومت در دست زیدی ها بود تا اینکه در این سال اعلام جمهوری شد.
بدرالدین الحوثی که خود یکی از فقهای زیدیه است و 90سال سن دارد پدر حسین الحوثی رهبر سابق الحوثی هاست که در سال 2004 در نبرد با ارتش یمن کشته شد.
الحوثی ها در واقع بازوی مسلح شیعیان مظلوم استان شیعی نشین صعده هستند که در برابر تهاجمات دولت مرکزی دفاع می کنند.
زیدی ها در بسیاری از اعتقادات با شیعیان اثنی عشری مشترک هستند و مراسم عاشورا و جشن های الغدیر را به طور گسترده برگزار می کنند.
الحوثی ها و در راس آنها، عبدالملک الحوثی بر این موضوع تأکید دارند که استان شیعه نشین صعده جزئی از خاک یمن است و آنها به هیچ وجه قصد جدایی از آن کشور را ندارند. عبدالملک الحوثی رهبر فعلی الحوثی ها و برادر حسین الحوثی بارها بر این موضوع تأکید کرده است که از سوی هیچ کشوری حتی ایران حمایت نمی شود و خواسته هایی دارد که دولت مرکزی به آن توجه نمی کند.
اختلاف دیدگاه سیاسی باحکومت مرکزی در مورد آمریکا و اسرائیل، بی توجهی دولت به وضعیت خاص استان صعده و انجام نشدن اقدامات عمرانی از جمله مسائلی است که از سال های پس از وحدت یمن تاکنون همواره باعث درگیری الحوثی ها با دولت شده است.
علاوه بر این، بافت قبیله ای و وضعیت جغرافیایی منطقه به عنوان یک عامل طبیعی باعث شده است که دولت مرکزی یمن نتواند الحوثی ها را به راحتی شکست دهد.
عبدالملک الحوثی رهبر فعلی جنبش الحوثی از لحاظ فکری و فرهنگی به دلیل دارا بودن شخصیت قوی، پس از کشته شدن برادرش حسین با وجود برادر بزرگترش یحیی به رهبری این جنبش برگزیده شد و از سال 2004 تاکنون توانسته است با کمک برخی از همفکران برادرش در شباب المومن، آن را هدایت و رهبری کند.
وی سخنوری بسیار تواناست و از لحاظ سیاسی نیز به علم روز مسلح است و با توجه به نفوذ پدرش بدرالدین که از ائمه مذهب جارودی (فرقه ای از زیدیه) است که احترام و نفوذ زیادی در یمن دارد، توانسته است بهره فراوانی ببرد. به گفته مخالفان الحوثی ها، تحولات فکری آنها باعث شده است که آنها در افکار و عقاید بسیاری با شیعه امامی احساس نزدیکی کنند و همین موضوع به عنوان نقطه اتهام آنها به عنوان حمایت فکری ایران نامیده می شود.
بدرالدین الحوثی در کتابی باعنوان «زیدیه در یمن» برخلاف عقیده جاری در بین زیدیه مبنی بر درست بودن خلافت ابوبکر، عثمان و عمر، به مخالفت برخاسته و همین موضوع باعث شد که بسیاری از رهبران زیدیه به مخالفت با او برخیزند.
پسرش حسین الحوثی نیز با تأثیرپذیری از افکار پدرش بر موارد مشترک با شیعه دوازده امامی تأکید کرده بود و این باعث شد که دشمنان او را به عنوان کسی که با پیروان خود به عنوان امام منتظر بیعت کرد مورد دشمنی قرار بدهند.

خواسته های شیعیان صعده
شیعیان صعده و در رأس آنها الحوثی ها، جنگ فعلی را یک جنگ مذهبی می دانند که دولت مرکزی یمن بر آنها تحمیل کرده است.
به اعتقاد آنها، وقتی دولت علی عبدالله صالح دچار مشکلات و بحران های داخلی می شود، برای اینکه افکار عمومی را از آن بحران منحرف کند به شیوه های خشن متوسل می شود که جنگ در صعده نمونه ای از آن است.
به اعتقاد الحوثی ها، پایین آمدن قیمت نفت، بحران مالی جهانی و تأثیر آن بر اقتصاد یمن، باعث افزایش بیکاری، تورم و گرانی در کشور شده است و در کنار آن سوءمدیریت حکومت مرکزی، خسارت فراوانی به استان ها از جمله استان محروم و شیعه نشین صعده وارد کرده است.
اما در مقابل، دولت یمن، حوثی ها را شورشیانی می داند که می خواهند حکومت زیدیه که در سال 1964 ساقط شده است را مجدداً احیا کنند.
درحالی که به اعتقاد سازمان ملل، کشور یمن از جمله کشورهای فقیر در جهان است که با وجود گذشت بیست سال از اتحاد دو بخش آن، هنوز نتوانسته است برنامه مدون اقتصادی از خود داشته باشد.
تحولات داخلی یمن نیز ادعاهای الحوثی ها را درمورد بی توجهی و ناتوانی دولت در مسائل کشور نشان می دهد. درحالی که در سال 1990 به دنبال امضای توافقنامه سیاسی وحدت دو بخش شمالی و جنوبی و تشکیل یک دولت متحد شکل گرفت، با این وجود هنوز مردم جنوب نسبت به رفتار دوگانه دولت مرکزی با خود و نادیده گرفتن حقوق شان، اعتراض دارند و از برکنار شدن هزاران مسئول و سرباز جنوبی در پایان سال 1994 که تاکنون به سر کارهای خود بازنگشته اند، ناخرسند هستند.

مخالفت های داخلی ضدجنگ
اکثریت مردم یمن به تبلیغات دولت برای جنگ با الحوثی ها بی توجهی نشان می دهند و این جنگ را نوعی برادرکشی و موجب بحرانی تر شدن اوضاع در کشور می دانند.
تظاهرات و اعتراضات مردمی، انتقادات مطبوعات و رسانه های گروهی با وجود سانسور شدید خبری، باز هم نتوانسته است از شکل گیری و علنی شدن این مخالفت ها جلوگیری کند.
در این راستا حتی «علی سالم البیض» معاون سابق علی عبدالله صالح رئیس جمهور کنونی یمن با صدور بیانیه شدیداللحنی، جنگ فعلی را برادرکشی در آن کشور عنوان کرد و از سربازان یمنی خواست از جنگیدن بر ضد برادران خود در استان صعده خودداری کنند و به روستاها و شهرهای محل زندگی خود برگردند.
این مقام بلندپایه یمنی، دولت مرکزی را عامل بحرانی شدن اوضاع در کشور و آن را در برآورده کردن خواسته های مردم ناتوان دانست و گفت: دولت علی عبدالله صالح به جای پاسخ منطقی و مناسب با خشونت به مردم جواب می دهد.
همچنین برخی از نمایندگان مجلس نیز تحت تأثیر زد و خوردهای ارتش و الحوثی ها در استان صعده نیز به اتخاذ مواضع سیاسی اقدام کرده اند.
«عبدالعزیز جباری» عضو فراکسیون کنگره مردمی در مجلس نمایندگان یمن در گفت وگو با شبکه خبری العالم، در 24آگوست با تأکید بر این موضوع که درگیری کنونی در یمن به نفع هیچ یک از دو طرف نیست از کشته شدن بی هدف هموطنانش ابراز تأسف کرد. وی جنگ فعلی در یمن را یک درگیری سیاسی خواند و افزود: تا وقتی که زمینه تنش و تحریک وجود داشته باشد، درگیری ادامه دارد و این به معنی کشته شدن افراد بیشتر از دو طرف است.
شیخ «سلطان السامعی» یک نماینده پارلمان یمن نیز در گفت وگویی با شبکه خبری العالم، دولت این کشور را به دامن زدن به آتش جنگ و فتنه های مذهبی در یمن از طریق تشدید جنگ علیه حوثی ها در منطقه صعده متهم کرد.
وی تصریح کرد: این جنگ تاکنون، دوازده هزار کشته، 25هزار زخمی و شمار زیادی آواره و بی خانمان بر جای گذاشته و موجب تخریب و ویرانی حدود پنج هزار خانه و بیش از دو هزار مزرعه شده و هزینه ای بالغ بر 5میلیارد دلار را بر خزانه کشور یمن تحمیل کرده است.

جنگ های شش گانه
حسین بدرالدین الحوثی در نخستین رویارویی شیعیان با ارتش یمن در 19ژوئیه سال 2004 پس از نبردهای خونین در منطقه «مران» در استان صعده به محاصره درآمد و در هشتم سپتامبر کشته شد. در این جنگ بیش از 400 نفر کشته و صدها نفر نیز زخمی شدند و ارتش یمن اعلام کرد که جسد رهبر الحوثی ها را در کنار سایر اجساد دیگر مبارزان شیعی در غاری در کوه «سلمان» پیدا کرده است.
در این نبرد که در کوه «سلمان» در استان صعده روی داد پس از جنگ تن به تن حسین بدرالدین نخستین رهبر دینی و نظامی شیعیان زیدی به اتفاق 30 تن از اعوان و انصارش کشته شد و پس از آن دولت یمن اعلام کرد که جنگ با گروه الحوثی در استان صعب العبور صعده به پایان رسیده است.
این درحالی بود که در این نبرد، نیروهای الحوثی بر ارتفاعات و غارهای منطقه صعده در «شعب سلمان» در رشته کوه مران در شمال یمن اشراف کامل داشتند، اما بمباران های سنگین هواپیماهای یمن و آتشباری سنگین تر توپخانه آنها را در موقعیت دشواری قرار داده بود و در مقابل پیشنهاد دولت مبنی بر تسلیم شدن یا پذیرفتن مرگ، آنها دومی را انتخاب کردند و به نبرد تن به تن با نیروهای ارتش پرداختند.
دولت یمن پس از مرگ حسین بدرالدین الحوثی، تصور کرد که بر شیعیان زیدی ساکن در استان صعده تسلط خواهد یافت و منطقه را از وجود مخالفان دولت پاک کرده است، اما آغاز سلسله نبردهای بعدی که موسوم به جنگ دوم ارتش یمن با الحوثی ها شد، این واقعیت را به سراب تبدیل کرد.
جنگ دوم
جنگ دوم ارتش یمن و الحوثی ها در سال 2005آغاز شد و در این نبرد، پدر حسین الحوثی به نام «بدرالدین الحوثی» رهبری جنگ را برعهده گرفت.
این نبرد در همان روزهای آغازین، 23کشته را در صفوف الحوثی ها برجای گذاشت و به گفته ارتش یمن فقط هشت تن از نیروهای ارتش و امنیتی کشته شدند درحالی که نیروهای دولتی موفق به دستگیری 51نفر شده بودند.
بدرالدین الحوثی، پس از اینکه فرزندش حسین توسط ارتش یمن کشته شد، سکونت در صنعا را رها کرد و به کوهستان های صعب العبور صعده عزیمت کرد.
وی که فقیه و شخص بسیار موجهی ازنظر فقهی و علمی در یمن بود، پیشنهاد دولت برای دریافت حقوق ماهیانه و همراه داشتن 200 محافظ برای تردد در کشور را نپذیرفت و به میدان نبرد با دولت مرکزی در شمال یمن شتافت.
جنگ سوم
این جنگ به رهبری عبدالملک الحوثی برادر کوچک حسین در دفاع از پایگاه های شیعیان زیدی که از سوی نیروهای ارتش موردتعرض قرار گرفته بودند، آغاز شد. در این نبرد، نیروهای دولتی به بهانه آزادی برخی سربازان ربوده شده به یکی از استحکامات الحوثی ها در ارتفاعات یورش بردند و به ادعای رسانه های دولتی در ابتدای حمله بیش از 80 نفر از آنها کشته شدند.
این درحالی بود که تلفات ارتش فقط 27نفر اعلام شد و در روزهای بعدی نیز دولت به هلاکت 7نفر دیگر که یکی از آنها دارای درجه سرگردی بود، اعتراف کرد. اما درنهایت این جنگ، با عقب راندن ارتش یمن از مواضع و استحکامات کوهستانی پایان یافت و عبدالملک الحوثی برادر حسین بدر الدین همچنان به عنوان رهبر محبوب شیعیان زیدی شناخته شد و جنگ های چهارم، پنجم و جنگ کنونی علیه ارتش یمن راهدایت کرد.
عبدالملک الحوثی به عنوان یک رهبر سیاسی و نظامی از محبوبیت فراوانی در بین زیدی ها و یمنی ها برخوردار است.
نقش عربستان در سرکوب شیعیان یمن
شیعیان استان صعده که در مجاورت عربستان قرار دارد، بارها و بارها این کشور را به دخالت در امور داخلی یمن و همکاری با دولت علی عبدالله صالح برای سرکوب شیعیان متهم کرده اند.
«یحیی الحوثی» مسئول سیاسی جنبش حوثی ها در خارج از یمن در گفت وگویی با شبکه خبری العالم- خبرهای منابع یمنی و مخالفان دولت عربستان درباره مشارکت ریاض در حمله به شیعیان را تایید کرد و گفت: جنگ علیه شیعیان که از سال 2004میلادی آغاز شده است، در واقع از سوی عربستان کنترل و هدایت می شود.
یحیی الحوثی اضافه کرد: در سال 2004 علی عبدالله صالح رئیس جمهور یمن، با کمک عربستان به برادران ما در کوه «حران» حمله کرد و در این حملات جنگنده های عربستان مشارکت داشتند.
شدت این حملات به اندازه ای بود که در آن زمان جنبش الحوثی اعلام کرد که این حملات از حمله آمریکایی ها به شهر «فلوجه» عراق بسیار شدیدتر است.
به گفته یحیی الحوثی، جنگنده های عربستان در ارتفاع پایین و پس از ورود به حریم هوایی یمن، اقدام به بمباران سنگین مواضع الحوثی ها، اعم از اماکن مسکونی و اردوگاه پناهندگان کرده اند.
شاهدان عینی نیز از ورود مستقیم عربستان به صحنه نبرد با الحوثی ها خبر می دهند و به گفته آنها، هواپیماهای عربستان پس از ورود به آسمان یمن، مناطق مرزی مجاور عربستان را موسوم به «ملاحیظ» بمباران و سپس به پایگاه های خود بازگشته اند.
گر چه دولت یمن این موضوع را تاکنون تکذیب کرده است، اما گروه الحوثی با نمایش یک فیلم ویدیوئی از تجهیزات جنگی به دست آمده، عربستان را متهم به دخالت مستقیم در مسائل داخلی یمن کردند.
در یکی از این فیلم ها، چند دستگاه خودرو متعلق به عربستان به همراه کارت شناسایی افراد اسناد و مدارکی که مربوط به دخالت وهابی ها است به معرض نمایش گذاشته شده است.
همچنین دولت یمن برای فرافکنی، طی روزهای اخیر، کشورهای خارجی را متهم به حمایت از گروه الحوثی کرد.
به علاوه این منابع خبری طی جنگ ششم ارتش یمن با الحوثی ها، از شروع این درگیری ها به خواست دولت عربستان خبر دادند و این کشور، امکان استفاده از پایگاه های هوایی برای هواپیماهای جنگی یمن را برای حمله به الحوثی ها مطرح کردند.
این در حالی است که از چندی پیش، جنبش الحوثی ها، نسبت به ادامه مشارکت فعال عربستان در درگیری های استان صعده هشدار و اجازه عربستان به استفاده ارتش یمن از خاکش را مداخله در امور داخلی یمن عنوان کرده بود.
الحوثی ها در این مورد حتی با به نمایش درآوردن فیلم های ویدئویی، برخی از تجهیزات نظامی غنیمتی از ارتش یمن و عربستان را به نمایش گذاشتند که از جمله آنها می توان به تعدادی از خودروهای نظامی عربستان اشاره کرد.
حمایت عربستان از رژیم کنونی یمن، به حدی است که ریاض متعهد شده است، هزینه جنگ کنونی علیه الحوثی ها را به شرط عدم توقف تامین کند.
به گفته منابع آگاه در منطقه، عربستان به این تعهد بسنده نکرد و شاهزاده «مقرن عبدالعزیز» رئیس تشکیلات امنیتی خود را برای تحویل نامه ویژه ای به معمر قذافی رهبر لیبی به یمن اعزام کرد که در آن از قذافی خواسته شده است که تعهدات خود را در جریان سفر اخیرش به ریاض درباره توقف هرگونه حمایت از گروه الحوثی اجرا کند.
اما به زعم دولت یمن، دخالت کشورهای خارجی، باعث شده است که اوضاع به صورت بغرنج کنونی درآید در حالی که این ادعا انداختن توپ در زمین دیگران است.
دولت علی عبدالله صالح علاوه بر ایران، لیبی را به دخالت در امور داخلی یمن متهم می کند و معتقد است، معمر قذافی مایل است حساب خود را با رژیم پادشاهی عربستان تسویه کند چرا که ریاض از موضع دولت علی عبدالله صالح در برابر حوثی ها سفت و سخت حمایت می کند، بنابراین پیروزی الحوثی ها می تواند ارکان دولت عربستان سعودی را که خود به سرکوب شیعیان در داخل مبادرت می کند را به لرزه درآورد.
دولت یمن از این هم فراتر رفته و قطر را به دلیل وساطت در قضیه الحوثی ها، در سال 2008 مقصر می داند. به عقیده علی عبدالله صالح دولت قطر سال گذشته وقتی دید که الحوثی ها در محاصره و موقعیت بسیار بدی قرار گرفتند، اقدام به این کار برای نجات آنها کرد.
دکتر «احمد یوسف احمد» یک تحلیل گر امور یمن در مرکز پژوهش های امارات می گوید: مشکل اصلی که هر تحلیل گر در مورد مسائل فعلی یمن با آن روبه روست این است که همه ادعاها در مورد دخالت خارجی ها و به خصوص ایران، بر حدس و گمان مبتنی است و نه بر شواهد و قرائن محکم و دلایلی خاص در این مورد ارائه نمی شود.
وی می گوید: شاید در مورد عراق، لبنان این اعتقاد وجود داشته باشد که ایران دارای طرحی برای حمایت از شیعیان در این کشورها است، اما در مورد قضیه حوثی ها، این موضوع صدق نمی کند.
این نویسنده معتقد است: موضوعاتی از قبیل تاثیر حسین بدرالدین الحوثی از سیره امام خمینی(ره) و الگوبرداری وی از جمهوری اسلامی برای برپایی یک کشور اسلامی در یمن، یا این موضوع که عبدالملک الحوثی (رهبر فعلی حوثی ها) اقدام به تدریس تجارب پیروزی انقلاب اسلامی ایران در فصول درسی جوانان زیدی در سال های گذشته کرده است، از جمله اتهاماتی است که دشمنان علیه الحوثی ها عنوان می کنند.
اما دولت یمن این موضوع را کتمان می کند که به دلیل مواضع ضداسرائیلی و آمریکایی شیعیان الحوثی، آمریکا، اسرائیل و کشورهای غربی صنعا را در منگنه قرار داده بودند که دست به یک اقدام نظامی علیه این شورشیان بزند.
الحوثی ها هنوز هم به شعارهای خود بر ضد آمریکا و اسرائیل وفادار هستند و یکی از اختلافات سیاسی خود با دولت را همکاری دولت علی عبدالله صالح با آمریکا که از اسرائیل حمایت می کنند، اعلام کرده اند.
دولت یمن معتقد است داشتن روابط نزدیک با آمریکا به معنی همپیمانی و دنباله روی از سیاست آن کشور نیست، اما در واقع تهاجم گسترده وی با همکاری عربستان به شیعیان استان صعده خلاف این ادعا را به اثبات رساند. این نویسنده اتهامات علیه ایران را ساخته و پرداخته دولت یمن و رژیم عربستان می داند.
موضوعاتی از قبیل دخالت ایران، بارها و بارها از سوی مسئولان و دولتمردان یمنی به عنوان دخالت بیگانگان در مسائل یمن عنوان شده است اما دولت عبدالله صالح تاکنون نتوانسته است آن را به اثبات برساند.
نویسنده در مقاله خود نتیجه گیری می کند، که باید به جای اینکه انگشت اتهام به سوی بیگانگان نشانه گیری کنیم، به علل و عوامل پیدایش بحران در یمن بپردازیم.
ذکر این نکته خالی از لطف نیست که کسانی که به وضعیت جغرافیایی و محلی استان صعده آشنایی دارند بر این موضوع واقفند، که در بازارهای آن قیمت نارنجک از بهای نان هم ارزان تر است تا چه رسد که از خارج به آن سلاح وارد کرد.
حزب الله لبنان یکی دیگر از گروه هایی است که دولت یمن آن را متهم به دخالت در امور داخلی یمن می کند و در این مورد علی عبدالله صالح رئیس جمهور یمن در گفت و گو با روزنامه «الحیات» چاپ لندن گفت؛ گروه الحوثی ها در یمن، توسط حزب الله آموزش دیده اند و از حمایت آن برخوردار هستند.
وی که دلیل قاطعی در این مورد ندارد می افزاید: احتمال دارد کمک های حزب الله به الحوثی ها، توسط رهبری این حزب انجام نشده باشد، بلکه از سوی عناصر وابسته به این حزب صورت گرفته باشد.
علی عبدالله صالح افزود: آنچه را که من می دانم، گروه الحوثی در یمن، ساختن بمب و دیگر وسایل جنگی را از عناصر و متخصصان با تجربه وابسته به حزب الله آموخته اند و شماری از افراد گروه الحوثی برای آموزش به لبنان سفر کرده اند.
اما این رئیس جمهور کهنه کار وابسته به غرب، هیچ دلیل واضح و قابل قبولی برای ارائه شدن به افکار عمومی نمی دهد و سخنان خود را بر حدس و گمان مبتنی می کند.
همچنین مدارک و اسناد نظامی با آرم دولت عربستان و کارت های شناسایی و گواهینامه برخی از نظامیان عربستانی، شاهدی بر دخالت مستقیم ریاض در جنگ علیه شیعیان یمن است.
الحوثی ها،ادعای دولت یمن مبنی بر همکاری با تجزیه طلبان را رد کردند و اعلام کردند که شیعیان زیدی و در راس آنها مبارزان استان صعده جزئی از کشور بزرگ یمن هستند.
«یحیی الحوثی» سخنگوی جنبش در عین حال تاکید کرد: اگر بین ما و برادران جنوبی در این جنگ همکاری و هماهنگی وجود داشت، در این صورت ما، شاهد یک شورش گسترده در یمن بودیم، در حالی که موضوع این طور نیست و برادران ما در جنوب دارای خواسته های قانونی هستند، اما علی عبدالله صالح رئیس جمهور از تعاطی با آنها خودداری می کند و آنها را مجبور به دست بردن به سلاح کرده است و من تاکید می کنم که هیچ گونه همکاری و تعامل با یکدیگر نداریم.
الحوثی ها با رد ادعای دریافت سلاح و کمک های نظامی از سوی کشورهای خارجی اعلام کردند: در حالی که استان صعده در مجاورت مرزهای عربستان از سوی این کشور به شدت در محاصره قرار دارد و نیروهای دولت یمن نیز از شمال آن را محاصره کرده اند، چگونه می شود به منطقه سلاح وارد کرد و این ادعاها از سوی علی عبدالله صالح رئیس جمهور، چیزی جز مصرف تبلیغات داخلی ندارد.
آنها دولت یمن را متهم کردند که برای سرکوب شیعیان از خلبان های بعثی استفاده می کنند و در این مورد شخصا نام دو خلبان بعثی را نیز اعلام کرده اند. دولت یمن علاوه بر راه انداختن تبلیغات مخرب، قبایل اطراف استان صعده را با در اختیار گذاشتن پول و سلاح برای جنگیدن با الحوثی ها تطمیع و به منطقه نبرد گسیل کرده است، که در این مورد می توان به قبیله «دهم» به طور مشخص اشاره کرد.
علاوه بر آن گزارش منابع خبری حکایت از بسیج قبایل استان های عمران، مارب و الجوف از سوی دولت مرکزی بر ضد الحوثی ها در چند روز گذشته دارد.
سایت «المصدر انلاین» اعلام کرد که تعدادی از شیوخ قبایل یمن، چراغ سبز دولت را برای نبرد علیه الحوثی ها دریافت کرده اند.

یمن و خطرات جنگ
درگیری های نظامی بین نیروهای دولتی و الحوثی ها، در استان صعده، احتمال یک جنگ گسترده و ویرانگر را در یمن به وجود آورده است، این درحالی است که یمن اکنون با مشکلات و بحران های مختلفی روبه رو است که نشان دهنده اختلافات شدید دولت و مخالفان علی عبدالله صالح در شمال و افزایش نفوذجدایی طلبان در جنوب است.
با این وصف، آغاز درگیری ها در صعده که به یک جنگ گسترده تبدیل شده است، می تواند برای کشور یمن خطرناک باشد و به ایجاد بحرانی در منطقه منجر شود. طرفین درگیر در این جنگ باید با خویشتنداری و جلوگیری از جنگ، فورا عملیات نظامی خود را پایان دهند و برای جلوگیری از آشوب وارد گفت وگوهای صلح شوند.
آنچه که اکنون در استان صعده در جریان است، افزایش یک جنگ گسترده را نوید می دهد و غیرقابل قبول و برای استقرار آرامش و امنیت در یمن خطرناک و نشان دهنده این موضوع است که دوطرف در یافتن راه حل هایی به جز جنگ برای رسیدن به اهداف خود، جدی نیستند و تنها راه حل را دست بردن به سلاح می دانند. جنگ فعلی در یمن قابل قبول نیست و طرفین بایستی راه حل هایی غیر از جنگ را پی گیری کنند چرا که دو طرف قبلا در این باره توافقنامه ای را به امضا رسانده و به آن متعهد شده اند.
یمنی ها اعم از دولت و الحوثی ها باید این موضوع را درک کنند که درگیری های فعلی در استان صعده به مصلحت کشورشان نیست و دوطرف از آن سودی نخواهند برد، بلکه اثرات آن در آینده بر طرفین مصیبت بار خواهد بود.
دولت یمن باید به مسئولیت خود در مقابل شهروندان عمل کند و از فرو غلتیدن در یک جنگ گسترده با الحوثی ها جلوگیری کند. خطر افزایش عملیات نظامی در استان صعده فقط مربوط به یمن نخواهد بود، بلکه نشان دهنده اوضاع خطرناک در این کشور به علت اختلافات دولت با شورشیان در نتیجه تحولات در جنوب است.
به نظر می رسد بهترین راه حل برای این بحران توقف فوری جنگ و گفت وگوهای جدی صلح است که به حل بحران کنونی منجر خواهد شد، تا دشمنان نتوانند از اوضاع پیش آمده بهره ببرند.
یمنی ها باید این را درک کنند که خویشتنداری، فرصت پیش آمده برای بهره برداری دشمنان را در این کشور از بین خواهد برد. آنها باید با تمسک به توافقنامه دوحه جنگ را پایان دهند، چرا که تنها کسی که در این میان متضرر خواهد شد شهروند یمنی است که ساکن استان صعده، جنوب یا هر جای آن است.
گفت وگوهای صلح پس از توقف فوری جنگ، مسلما به یک آتش بس طولانی مدت منجر خواهد شد که به طرفین این فرصت را خواهد داد که صلح پایدار را به وجود آورند.




واژه کلیدی :شیعیان و واژه کلیدی :یمن