بانک مقالات جهان اسلام

کشورهای اسلامی

نویسنده : محمد مصلحی ; ساعت ٤:٠٤ ‎ب.ظ روز چهارشنبه ۱٩ تیر ۱۳۸٧

خبرگزاری جمهوری اسلامی (ایرنا)                            15/04/87                 صفحه خارجی

گروه تروریستی جندالله و سیاست دولت پاکستان

 

احمد فراهانی

**********

تحویل عبدالحمید ریگی برادر عبدالمالک رهبر گروه تروریستی جندا... باپیامدهایی همراه بود که بررسی و تامل در برخورد دو کشور با این مساله را بیش از گذشته ضروری ساخته است . 

مساله اقدامات تروریستی گروه جندا... آزمایشی است برای همکاری امنیتی اسلام آباد با تهران .

اما قبل از بررسی سیاست دولت پاکستان در این خصوص ،به اصل رویداد و حواشی آن اشاره و سپس به بررسی و تحلیل آن پرداخته می شود.


** استرداد عبدالحمید ریگی

"عبدالحمید ریگی ( با نام مستعار غلام حیدر رییسانی ) "روز شنبه 25 خرداد ازسوی مقام های قضایی کویته پاکستان تحویل مقام های ایرانی شد.

ریگی که طی سال گذشته در زندان کویته مرکز ایالت بلوچستان پاکستان زندانی بود به همراه 15 نفر دیگر تلاش داشتند با ارایه مدارک هویتی جعلی ، خود را از اتباع پاکستان معرفی کنند اما با تلاش مقام های مسوول در سفارت ایران در اسلام آباد و سر کنسولگری کشورمان در کویته و ارایه مدارک مستند مبنی اینکه این افراد تحت پیگیرد قضایی جمهوری اسلامی قرار دارند، به ایران تحویل شد.

قرار بود وکلای عبدالحمید ریگی لایحه فرجام خواهی خود را به دادگاه عالی کویته و با هدف ممانعت از تحویل وی به جمهوری اسلامی ایران ارایه دهند اما قبل از آغاز به کار دادگاه مذکور، ریگی به خاک کشورمان انتقال داده شد.

فردای تحویل ریگی به ایران ، یکی از مقام های وزارت کشور پاکستان در گفت وگو با ایرنا در اسلام آباد در این خصوص گفت :پس ازحادثه گروگان گیری 21نفر از شهروندان ایرانی در منطقه چابهار از سوی اشرار مسلح وابسته به شاخه فرعی گروه تروریستی ریگی، افراد مسلح این گروه به همراه گروگان ها وارد خاک پاکستان شدند که درنهایت با همکاری نیروهای مرزی این کشور و نیروهای اطلاعاتی پلیس ایران اشرار مسلح در ناحیه تربت ایالت بلوچستان پاکستان بازداشت شدند.

وی افزود:با انتقال این اشرار به کویته ، دادگاه عالی ایالتی ، حکم زندان همه گروگان گیران را صادر کرد.

وکلای آنها در زمان صدور حکم به بهانه اینکه افراد مذکور پاکستانی هستند، آزادی همه آنها را خواستار شده بودند.

مقام وزارت کشور پاکستان اظهار داشت : تلاش و همکاری نزدیک مسوولان امنیتی تهران و اسلام آباد و بویژه افسر رابط پلیس ایران به افشای هویت واقعی 14 نفر از اشرار زندانی در کویته منجر شد.

وی تصریح کرد: با بررسی ها و تحقیق بیشتر و ارایه مدارک مستند از سوی پلیس ایران هویت سردسته اشرار بازداشتی که خود را غلام حیدر رییسانی معرفی کرده بود، فاش شد.

مسوول امنیتی وزارت کشور پاکستان افزود: رییسانی در واقع همان عبدالحمید ریگی بود که از سوی دستگاه قضایی جمهوری اسلامی ایران در ارتباط با حادثه تاسوکی تحت پیگرد قرار داشت .

این منبع تاکید کرد: با افشای هویت این فرد، دادگاه عالی کویته حکم استرداد ریگی به دستگاه قضایی ایران را صادر کرد.

وی افزود: طی یک سال گذشته وکلای مدافع عبدالحمید ریگی به انحای گوناگون تلاش داشتند تا حکم تبرئه وی را از دادگاه کویته اخذ کنند اما هیچکدام از مدارک ارایه شده برای آزادی وی کافی نبود.

این مقام مسوول در وزارت کشور پاکستان اظهار داشت : در یک مورد برای آزادی ریگی یک میلیون دلار رشوه به قاضی پرونده پیشنهاد شد که قاضی این رشوه را رد کرد.

** مقابله به مثل گروه تروریستی ریگی

فردای روز تحویل ریگی به ایران ، گروه جندا... به رهبری عبدالمالک ریگی نیمه شب با حمله به یک پاسگاه انتظامی در بخش سراوان 16 نفر از نیروهای انتظامی مستقر در این پاسگاه را به گروگان گرفته و به پاکستان منتقل کردند.

بلافاصله مقام ارشد وزارت کشور پاکستان ( کمال شاه ) اعلام کردکه اسلام آباد یک درخواست فوری از ایران برای ردیابی این گروه تروریستی و پیدا کردن افرادی که در یک پاسگاه مرزی ربوده شده اند، دریافت کرده است .

این مقام ارشد پاکستانی همچنین تاکید کرد که ارتش این کشور (پاکستان ) به همین منظور در مناطق مرزی با ایران اعلام آماده باش کرده است و نیروهای امنیتی دو کشور در حال اعزام به منطقه هستند.

وی گفته بود که به احتمال زیاد هنوز وارد خاک پاکستان نشده اند اما مناطق مرزی را به دقت تحت کنترل است .

** هویت گروه تروریستی جندا ...

جندالله گروه جدیدی محسوب می شود و به همین دلیل اطلاع چندانی از خاستگاه ، رهبران و اهداف این گروه تروریستی در دست نیست . آنچه مسلم است آنکه این گروه هدف و مبنای خود را ضربه زدن به منافع نظام جمهوری اسلامی قرار داده است و در این راه از هیچ جنایتی فروگذار نمی کند.

عبدالمالک ریگی رهبر این گروه حدود 28 ساله است ،تحصیلات کلاسیک ندارد و خودش را "خادم جندا.." می خواند .

بنا به گفته خودش از سن نوزده سالگی اسلحه به دست گرفته و به عملیات تروریستی پرداخته است .

"ریگی " یکی از قبایل بلوچستان شمالی است ، مانند قبایلی چون براهوئی ، مری ، ناروئی ، شهنوازی ، کهرازهی ، گمشادزهی ، بارکزهی .

یکی از شبکه های تلویزیونی سلطنت طلب بارها وی را "دکتر عبدالمالک " نام برده است .

در حال حاضر گروه ریگی و جندا... در مناطق بدون کنترل افغانستان ، پاکستان و بلوچستان ایران رفت و آمد می کنند. وی می گوید: "من انکار نمی کنم .

بسیاری از افراد ما در خاک پاکستان هستند. خانواده ها و کسانی که به این کشور گریخته اند ولی افرادی که کار عملیاتی می کنند در خاک ایران هستند."

ریگی گفته است که حتی یک بار هم در نزدیکی تهران اشتباهی بازداشت شده ، اما چون شناسایی نشده ، رهایش کرده اند.

نوع فعالیت این گروه نشان از امکانات پشتیبانی گسترده ای می دهد که تاکنون در بین مبارزات خوانین بلوچ دیده نشده است .

آنان از شبکه اینترنت و همچنین از رسانه های گروهی تلویزیونی و رادیویی عمدتا وابسته به سلطنت طلبان و صدای امریکا به طور رسمی در انعکاس خبر عملیات و طرح دیدگاهایش استفاده می کند.

دربسیاری از عملیات مسلحانه این گروه ، شیوه های کار طرفداران القاعده و الزرقاوی در عراق ، به شکل گسترده ای تقلید می شود.

شیوه عمل گروه ریگی براساس گروگانگیری و معامله است .

اما آنها در بسیاری موارد گروگانها را اصلا نمی شناسند. ریگی می گوید: "بعضی گروگان ها را شناسایی کرده بودیم . البته هدف فرماندار و استاندار بودند که نشدیم ."

وی در مورد شیوه گروگانگیری می گوید: "اگر حل نشد دست به اقدام دیگری می زنیم و افراد دیگری را می گیریم . از آدم های اصلی شان می گیریم . آن وقت معامله می کنند."

آنها بطور معمول برای گرفتن گروگان تور می گذارند، تعداد زیادی را در مسیر حرکت جمعی (اتوبوس و مینی بوس ) دستگیر می کنند و بعد گروگانها را تا زمان تعیین تکلیف به کوههای پاکستان یا بلوچستان می برند.

آمریکا از سال 2005 میلادی روابط محکمی با عبد المالک ریگی رهبر این گروه داشته است .

آموزش ها به زبان فارسی و انگلیسی صورت می گیرد و اکثر افراد مانند نیروهای الزرقاوی و بسیاری از جریانهای وابسته به القاعده برای عملیات پول می گیرند و باید مدارک انجام عملیات ، مانند فیلم و عکس را تحویل بدهند تا پول شان را دریافت کنند.

به نظر می رسد که به دلیل تحرکات وحشیانه و گسنرده ریگی در سال گذشته ، پاکستان ،القاعده و آمریکا تصمیم گرفته اند که گروه را به سامان درآورند و بر اساس آنچه تاکنون به دست آمده است ، محل آموزش نیروهای تروریست " جندا..." در پاکستان است .

** جندا... و سیاست پاکستان

همکاری پاکستان در تحویل عبدالحمید برادر عبدالمالک ریگی تحسین برانگیز والبته از جهاتی تامل برانگیز است .

پیش از این جمهوری اسلامی ایران نسبت به قصور پاکستان به منظور جلوگیری از فعالیت گروهک ریگی به صورت محرمانه اعتراض کرده بود.

تحویل عناصر تروریستی ریگی از سوی پاکستان را می توان از زوایای مختلف مورد ارزیابی قرار داد.

اتخاذ تصمیمات ، همکاری ها و تشریک مساعی دولت ها با همدیگر در مناسبات بین الملل محصول ارزیابی متغیرهای مختلف و با توجه به مقتضیات و ظرف زمانی خاص و عوامل تاثیر گذار در همان محیط زمانی صورت می گیرد.

برهمین اساس همکاری پاکستان در تحویل ریگی را باید ناشی از چند عامل دانست که با ذکر این عوامل می توانیم چشم انداز همکاری های آتی این کشور با ایران را مورد ارزیابی قرار دهیم :

1. تغییر شرایط سیاسی ، معادلات قدرت و وجود شکاف در نهادهای قدرت درپاکستان

این تغییر هنوز باعث تعادل در نهادهای قدرت نشده با این حال با توجه به قدرت یافتن حزب مردم و روابطی که این حزب با ایران دارد ، باعث شده برای اولین بار طی دهه گذشته همکاری های بیشتری در خصوص اجرای کامل معاهده استرداد انجام دهد.

با این حال در مورد اخیر - تحویل ریگی به ایران - شکاف در بدنه نهادهای قدرت به ویژه بین سازمان اطلاعات ارتش (آی .اس .آی ) و سازمان اطلاعات داخلی (آی .بی - زیر نظر وزارت کشور )این کشور باعث شد که ریگی به تهران تحویل شود.

همین شکاف بود که باعث احضار کمال شاه قایم مقام وزارت کشور پاکستان به دیوان عالی این کشور شد.

کمال شاه یک هفته بعد از تحویل ریگی به تهران ، از سوی " عبدالحمید دوگار" رییس دیوان عالی پاکستان احضار و از وی درباره چگونگی تحویل ریگی سووال شد.

دوگار در جسله بازجویی از قائم مقام وزارت کشور پاکستان مدعی شد که استرداد ریگی به ایران بصورت غیرقانونی انجام شده است .

کمال شاه نیز به دوگارتوضیح داده که بین ایران و پاکستان معاهده استراداد مجرمین وجود دارد ، بنابراین تحویل ریگی به ایران روند قانونی خود را طی کرده است .

با این وجود رییس دیوان عالی پاکستان توضیحات قایم مقام وزارت کشور را قانع کننده ندانسته و خواستار توضیح و بازجویی بیشتر از وی شد.

بنابراین در پاکستان هم اکنون در خصوص تحویل ریگی و همکاری مقام های امنیتی پاکستان و شخص رحمان ملک مشاور امنیتی نخست وزیر این کشور و سرپرست وزارت کشور ، سوء ظن وجود دارد.

این سوء ظن هم اکنون بر همکاری های جدید بین ایران و پاسکتان سایه افکنده بطوریکه هیچکدام از مقام های مسوول پاکستانی حاضر نیستند درباره پیگیرهای خود در خصوص 16 گروگان اخیر سراوان که از سوی عبدالمالک ریگی به داخل پاکستان منتقل شده اند، سخنی بگویند.

با توجه به اعلام مهدی هاشمی سرپرست وزارت کشور ایران در خصوص اعزام قریب الوقوع هیاتی به پاکستان برای پیگیری موضوع گروگان ها، خبرنگار ایرنا صبح روز جمعه تلاش زیادی کرد تا با "اقبال چیما"رییس بخش مدیریت بحران ملی وزارت کشور پاکستان تماس بگیرد که موفق به انجام مصاحبه آن نشد.

عصر جمعه نیز این تلاش ادامه یافت که چیما در پاسخ به سوال ایرنا گفت : " در حال پیگیری هستیم ".

در واقع ترس مقام های وزارت کشور پاکستان از علنی شدن این تلاش ها! باعث شده تا آنها از پاسخ به این مساله طفره بروند.

همانطور که در بالا اشاره شد در موضوع تحویل ریگی نقش آی . بی که در حال حاضر زیر نظر وزارت کشور پاکستان فعالیت می کند بسیار اساسی بود.

مقام های پاکستانی هنگام تحویل ریگی بطورمرتب از مطلع شدن آی . اس .آی نگران بودند و اصرار داشتند که وی خیلی سریع از کشورشان خارج شود.

نکته قابل ذکر این است که در پاکستان هر زمان که نقش "آی .بی " پررنگ شود، نقش آی .اس .آی کم رنگ می شود( در زمان حاکمیت حزب مردم این اتفاق رخ داده است )

درواقع تحویل ریگی محصول هماهنگی "آی .بی "با وزارت کشور پاکستان و دادگاه عالی کویته بود.

البته این مساله به معنای مطلع نبودن آی . اس آی نبوده و نیست اما به هرحال این سازمان موفق نشد اقدامی را برای ممانعت و یا بهره گیری از این مساله انجام دهد.




واژه کلیدی :پاکستان و واژه کلیدی :تروریسم و واژه کلیدی :گروه جندالله