بانک مقالات جهان اسلام

کشورهای اسلامی

نویسنده : محمد مصلحی ; ساعت ۱:۳۳ ‎ب.ظ روز دوشنبه ٥ امرداد ۱۳۸۸

نویسنده: جلات خان زاهد فیاض

وبلاگ فیاض


قزاقستان یکی از جمله کشورهای کثیر المللۀ یست که درمیان کشورهای آسیای مرکزی از نگاه تعدد و تکثر اقوام ومذاهب از جایگاه ویژه برخوردار است. با ظهور قزاقستان در عرصه بین المللی بحیث کشور مستقل اکثر تحلیل گران به این نظر بودند که این کشور با چنین ساختار قومی و مذهبی خویش شاید در آینده نزدیک شاهد تحولات و دگرگونی های وسیع اجتماعی و سیاسی شود و حتی احتمال تجزیه این کشور به دوقسمت روسی و قزاقی نیز از تصور مبصرین عرصه سیاست و اجتماع بعیدنبود. با توجه به ترکیب جمعیت درین کشور روسها پس از قزاق ها از اکثریت خاص برخودار هستند و آنهم کشوریکه در مجاورت فدراسیون روسیه قرار گرفته و روسهای دو سوی مرز با هم پیوند های عمیق تاریخی، فرهنگی، زبانی و مذهبی دارند.

« بر اساس بر آوردهای سال ۱۹۹۲جمعیت قزاقستان به (۱۶۷۰۰۰۰۰)شانزده میلیون و هفتصد هزار نفر بالغ گردیده که ۴٪ آنها را قزاق، ۳۷٪روس۱۵٪ اوکراینی ۵٪ آلمانی و ۱۳٪ در صد بقیه را روس سفید، تاتار و ازبک تشکیل میدهد. بدینترتیب روسها،اوکراینی ها و روسهای سفید (اسلاوها) در قزاقستان میتوانند نژاد فایق به حساب آیند» (۱).

اگرچه ارقام متذکره هم اکنون مصداق دقیق دیموگرافی قزاقستان نیست ولی میتواند به نحوه تناسب قومی و نژادی را در این کشور انعکاس دهد، این یک حقیقیت مسلم است،که قزاقها اکثریت جامعه قزاقستان را تشکیل میدهند. اما نمی توانند اکثریت باشند که به تنهایی خود قادر به تشکیل نظام و سیستم حکومتی در این کشور باشند و هکذا هزگر نمی توانند نقش و تاثیر گذاری جمعیت بیش از ۳۰٪ در صدی روس تبار قزاقستان را در ساختار نظام در این کشور نادیده بگیرند.

اگر از منظر دینی و باور های ایدئولوژیک هم به قزاقستان نگاه شود در این کشور اکثریت ادیان و مذاهب جهان نماینده گانی دارند اما اسلام و مسحیت ارتدوکس دودیانت ذینفوذ در این کشور است، قسمت اعظم جمعیت این کشور را مسلمانان تشکیل میدهد، بنابر آن قزاقستان به عنوان یک کشور اسلامی درمیان جهان اسلام قابل شناسایی میباشد وهم عضویت سازمان کنفرانس اسلامی را دار است. با وصف این همه ویژه گی های که قزاقستان از آن برخوردار است، سیاست در این کشور جدا از موارد مذهبی و قومی است و به هیچ صورت عناصر چون مذهب، قوم وغیره نمیتواند برروند شکل گیری سیاسی در این کشور تاثیر گذار باشد. روی همین هدف است که قزاقستان در بعد داخلی صاحب ثبات سیاسی،اجتماعی ... است ،سیاستمدارن قزاق با درک همه جانبه اوضاع داخلی و شرایط بین المللی از روش مدارا و تعادل پیروی کرده تا توانسته است ، با ایجاد ملت واحد قزاقستان در سایه پالیسی های سالم و سازنده دولتی در حال حاضر از زنده گی مسالمت آمیز و انسانی بهره مند شده وهمه حقوق شهروندی و انسانی مردم قزاقستان تا حدی ممکن تأمین شده است. بهمین مناسبت قزاقستان مورد تحسین شخصیت های برجسته دینی و سیاسی در سطح جهان قرار گرفته است.

« بنابر اظهارات کریستیان شتروخال مدیر دفتر انستیتوت های دموکراتیک و حقوق بشر سازمان امنیت و همکاری اروپا، قزاقستان دارای فرهنگی بالا و سرشار از تجربه گفتگو میان ملت ها است، که این کشور میتواند سهم بسیاری را در جمع آوری تجارت گفتگو میان ادیان ایفای نمایند، ما میتوانیم از تجربیات قزاقستان استفاده و آنرا فراگیریم و متقابلاً تجربیات خود را در اختیار این کشور قرار دهیم» (۲).

« کوفی عنان دبیرکل پیشن سازمان ملل متحد ضمن تحسین ابتکارات قزاقستان میگوید : پیشتازان دینی امکان تاثیر برفتار بعضی از انسانها و گروها را دارند و میتواند انسانها را در امر خدمت به جامعه با ایجاد صلح و توافق تشویق نمایند.

کویتیرو ماسودا مدیر کل یونسکو ابتکار نور سلطان نظر بایف رئیس جمهوری قزاقستان درباره برگذاری اجلاس ادیان سنتی را قدم مهم در ایجاد جهانی جدید که در آن پیروان ادیان مختلف در صلح و هماهنگی زنده گی میکنند نامید.

آنوویدال – گوادراس معاون رئیس پارلمان اروپایی! در آسیای مرکزی کشوری وسیعی واقع شده است که افراد با اصالت های مختلف و ادیان گوناگون ( با آنکه اکثر مردم مسلمان اند) که به زبان های مختلف صحبت میکنند و دارای سلیقه، احساسات و عادات فراوان هستند، در آن سرزمین در صلح و آرمش زنده گی مینمایند و جود این تنوع غنی و بزرگ و روابط بین گروهای دینی و ملیتی زیبا میباشدآنها منافع اهداف و همسوی مشترک دارند، قوانین مشترک دارند، مسؤلیت های مشترک را ایفا مینمایند و خود را جزو اتباع و وطن دوستان یک کشور احساس میکنند» (۳).

عملکرد قزاقستان نه تنها در داخل کشور جهت ایجاد فضای مسالمت آمیز و مملو از صمیمیت ودیگر پذیری میان مذاهب، ادیان و اقوام در این کشور محدود میشود، بلکه قزاقستان اقدامات از این دست را در سطح جهان نیز بخود تکلیف کرده است تا بدینترتیب بتواند تفاهم و گفتگو را جایگزین تصادم و تقابل میان تمدن ها و ادیان بزرگ جهانی کند. طی چند سال گذشته اقدامات مهم را در این عرصه شخص نورسلطان نظربایف ریاست جمهوری کشوری قزاقستان انجام داده است که نه تنها در داخل مثمر واقع شده، بلکه در صحنه بین المللی نیز انگیزه و ذهنیت دیالوگ وتبادل آرا دینی را تقویت کرده است، و طرفدارانی را در این خصوص بخود جلب کرده است. بنیان گذاری قصر صلح و تفاهم قزاقستان به ابتکار نور سلطان نظر بایف خود گویای حسن نیت و عمل شخص ایشان میباشد. علاوه بر آن « در سپتامبر سال ۲۰۰۳هئیات از ۱۷مذاهب ( دین) جهان به شهر آستانه برای اشتراک در اولین کنگره ادیان جهان آمدند. اینکه رئیس کنگره مذهبی نور سلطان نظر بایف شخصیکه در پست غیر مذهبی ( رئیس دولت) ایفای وظیفه مینماید انتخاب شد، واقعیتی است که از حقایق سخن میگوید رئیس جمهوریکه توانسته از مناقشه واختلافات در یک کشور کثیر المله و مذهب جلوگیری نمایند، آرامش و صلح را حفظ و تقویت کند محال است که مورد احترام شخصیت های مذهبی و غیر مذهبی واقع نشود» (۴).

« اجلاس ادیان جهانی و سنتی در ادامه کار خود چند کنفرانس علمی و عملی نیز در مورد روابط بین ادیان ترتیب داد. اولین اجلاس ادیان جهانی و سنتی مورخ ۲۵-۲۳سپتمبر سال ۲۰۰۳م در شهر آستانه برگذار شد.

شرکت کنندگان اولین اجلاس با تصویب بیانیه ای در آن برحمایت از کوشش های سازمان ملل تاکید داشتند این بیانیه البته بر همراهی با سایر سازمان های بین المللی و منطقه یی و همچنین دولت ها سازمان های اجتماعی و غیر دولتی نیز در جهت بیشبرد و گفتگو بین تمدن ها و تأمین صلح در هزاره جدید اشاره میکند.

دومین اجلاس ادیان جهانی و سنتی در تاریخ ۱۳-۱۲سپتامبر سال ۲۰۰۶در ساختمان جدید کاخ صلح و توافق واقع در شهر آستانه برگذار گردید. ( قصر که پیشنهاد آن در اجلاس نخست ادیان صورت گرفته بود) و در آن بیش از ۴۳هئیات از ۲۰کشور و بیش از ۱۶۰نفر نماینده از مذاهب جهانی و سنتی از جمله : اسلام، مسحیت، یهودی، بودایی و ... شرکت داشتند. موضوع این اجلاس دین، جامعه و امنیت بین المللی بود که در دو بخش، آزادی انتخاب دین واحترام نهادن به پیروان ادیان دیگر و نقش پیشتازان دینی و تحکیم امنیت بین المللی برگذار شد. در روز اول مجمع، اصول گفتگو بین ادیان به تصویب رسید، شرکت کنندگان، بیانیه مشترکی را امضاء کردند، که ادیان را به جلوگیری از مناقشات در اساس تفاوت دینی و فرهنگی دعوت میکرد. در این سند نیاز و ضرورت جهانی به تفویض فرهنگ صلح به جای ایدئولوژی مقاومت منعکس شد» (۵). همچنان اشتراک کنندگان تداوم همچو گردهمایی هارا نیاز اساسی جامعه امروزی دانسته وآنرا کلید حل مشکلات وتصادمات میان ارزشی تشخیص دادند،درگذارش که ازجریان کنفرانس متذکره به نشر رسیده آمده است 

« این سازمان تصیم دارد سومین مجمع ادیان جهانی و سنتی را در سال ۲۰۰۹در قزاقستان برگذار نمایند حتی پیشبینی شده مرکز بین المللی فرهنگ ها و ادیان نیز در حاشیه مجمع ایجاد گردد. به ابتکار قزاقستان کنفرانس ویژه سازمان امنیت و همکاری دراروپا برای پیشبرد توافق میان فرهنگ ها ادیان و ملیت ها در تاریخ ۱۳-۱۲جون سال ۲۰۰۶در شهر آلماتا صورت پذیرفت.

همچنین با همکاری دبیرکل سازمان کنفرانس اسلامی، کنفرانس تمدن اسلامی در آسیای مرکزی، موضوع گفتگو میان تمدن ها در سال ۲۰۰۷و با حضور فعال اکمل الدین احسان اوغلو دبیرکل سازمان کنفرانس اسلامی برگذار گردید که نمایندگان ۲۳کشور اسلامی و غربی در این کنفرانس حضور داشتند در ماه اکتوبر سال ۲۰۰۸نیز همایش بین المللی درحضوص گفتگو بین کشورهای اسلامی و غرب در قزاقستان برگذار گردید»(۶).

واقعیت های دیگر که نمیتوان از آن انکار کرد، اقدامات عملی دولت قزاقستان درجهت تقریب اقوام و مذاهب موجوددر داخل این کشور به تاسی ازمشی تساهل وتسامح است، که به شرح آن طبق ذیل مپردازیم.

« قزاقستان کشوریست که موقعیت ادیان و اهمیت توافق میان ادیان مختلف را به رسمیت شناخته و برای اعتقادات مذهبی آنها ارزش و احترام قایل شده است ، امروز در کشور قزاقستان بیش از ۴۰مذهب و فرقه وجود دارد. دین اکثریت مردم قزاقستان اسلام منسوب به مذهب اهل تسنن میباشد در حال حاضر در این کشور ۱۶۴۸اتحادیه اسلامی و تعداد ۱۵۳۴مسجد وجود دارند که با توجه به اطلاعات موجود در اداره مربوطه حدود ۹ میلیون نفر و با ۲۴ملیت از اسلام پیروی میکنند.

         در قزاقستان دین ارتدوکس روسی دومین دین بزرگ این کشور بشمار میرود که پیروان بسیاری را بعد از اسلام بخود اختصاص داده است. حدود ۳۰٪ مردم قزاقستان ارتدوکس روسی هستند در حال حاضر در این کشور ۲۳۰ اتحادیه دینی و ۲۲۰ مرکز مذهبی فعال وجود دارد. همچنان در قزاقستان بیش از ۳۰۰هزار کاتولیک ساکن هستند تقریباً ۲۵۰مرکز دینی، ۹۰جامعه کاتولیک و ۱۶۰گروه مذهبی وجود دارد تقریباً ۴۰کلیسای کاتولیک ۲۰۰کلیسای کوچک ومراکز برای دعا در کشور فعال است علاوه بر اینها شاخه های مذهب پروتستانی، یهوتری، یهودی، بودایی وغیره نیز وجود دارند.

         طی این سالها بیش از ۱۵۰۰ مسجد جدید، ۱۷۰کلیسای مسیحی، ۳۰کلیسای کاتولیک  و حدود یکهزار خانه برای دعا در این کشور ساخته شده است برای اولین بار در تاریخ کشور کلیسای بودایی احداث شد. طی پانزده سال گذشته تنها یک سیناگوگا ( معبد یهودی) وجود داشت. در حالیکه هم اکنون حدود ۲۰معبد برای یهودیان در این کشور ساخته شده است. و همچنین ۲۱جامعه یهودی فعال است بنابر آماری که توسط کارشناسان اعلام شده تعداد معتقدات دینی در مقایسه با اواسط دهه ۸۰ افزایشی ۴۰در صدی داشته است در سال ۲۰۰۵م کمیته امور دینی در این کشور بازگشایی شد که هدف اصلی آن تأمین حقوق اتباع در خصوص آزادی انتخاب دین و تفهیم حس تفاهم و شکیبایی میان اتحادیه های دینی مختلف بوده است»(۷).

      « به همینترتیب امروز دولت قزاقستان از فعالیت های ۴۷۰اتحادیه های ملی فرهنگی حدود ۲۰اخبار پروگرام های رادیویی و تلویزیونی جمهوری و منطقوی و شش مرکز تیاتر حمایت مینماید. تنها در بخش معارف ملی دولت به تاسیس حمایت و تأمین فعالیت های ۱۰۰ مکتب اقوام مختلف ۱۷۰مراکز احیای مجدد زبان پرداخته است در مکاتب احیای مجدد ملی ۲۹بخش برای آموختن ۱۱ زبان فعال میباشد» (۸)

علاوه بر مسایل متذکره دولت قزاقستان غرض بستر سازی تفاهم میان قومی و مذهبی مجالسی های مردمی را در محلات و هم در سطح ملی وقتاً فوقتاً برگذار مینماید. پیشگیری چنین سیاست داخلی حکومت قزاقستان در امر اتصال حلقه مردم با دولت از مزیت های درخور توجه برخوردار است، روی همین است که ما امروز شاهد قزاقستان با ثبات هستیم که میتواند الگوی برای دیگر کشور ها در سطح منطقه و حتی جهان باشد.  اما اگر به جانب دیگر قضیه به ژرف نگری به پردازیم ،با این همه عملکردهای دولت در خصوص تقریب اقوام و مذاهب و دست آوردهای دولت در این عرصه ،مسایل هم است که در صورت تحرکات، دست آوردهای دولتی را به چالش بکشد با توجه به ساختار قومی و مذهبی که قبلاً به تفصیل از آن یاد آور شدیم و همچنین رعایت اصول زنده گی مسالمت آمیز در قبال ادیان و گروهای مختلف قومی و مذهبی در قزاقستان میتوان، به صداقت و درایت مردم قزاقستان بویژه سیاسیون این هم  کشور پی برد ولی با نگاهی به جانب دیگر قضیه میبنیم که هنوز هم علیرغم اقدامات ظاهری درین کشور حقوق اساسی مردم این کشور بصورت که مولفه های دموکراسی مدرن ایجاب میکند تأمین نشده است. برحسب قانون اساسی قزاقستان رئیس جمهور قزاقستان باید قزاق باشد ( از ملیت قزاق) افزون بر آن برطبق همین قانون اساسی حزب سیاسی که بر اساس تفکر مذهبی شکل گرفته باشد مشروعیت ندارد و وغیره مسایل از جمله موضوعات است که از یکطرف حق رسیدن ملیت های دیگر را به مقام ریاست جمهوری سلب میکند و از طرف دیگر تفاهم میان قومی و مذهبی در این کشور را در قالب محدودیت ها به تعریف میگرد.

« طبق قوانین حاکم بر جمهوری قزاقستان اتحادیه دینی شخصیت حقوقی دارد. و بنابر این کلیه شخصیت های حقوقی صرف نظر از تعهدات و نوع فعالیت آنها باید ثبت نام دولت شوند. هدف از ثبت نام اتحادیه های دینی ایجاد نظم و امنیت اجتماعی است، تا دولت از هر گونه فعالیتی که باعث بی نظمی و تشویش در کشور و یا بوجود آمدن اختلاف بین اقشار باشد جلوگیری کند، در این کشور فعالیت اتحادیه که راجستر نشده باشد ممنوع است. بر پایه این قانونمندی در قزاقستان شرایط لازم حقوقی برای زنده گی مسالمت آمیز ادیان مختلف ایجاد شده است. اصول همکاری دولت واتحادیه های دینی تابع شرایط نظیر رعایت اصول جدایی دین از حکومت، آزادی دین، برابری اتحادیه های دینی، عدم دخالت دولت به فعالیت اتحادیه های دینی ... است. احساس مسؤلیت میان ادیان مختلف در قزاقستان عامل اصلی توسعه هماهنگ و پایدار و ثبات وضعیت کشور میباشد.

عامل موثر دیگر در این تعاون و تفاهم اقوام و مذاهب توسعه اقتصاد ملی قزاقستان است که تاثیر مثبتی بر روی وضعیت دینی میگذارد. جریان سرمایه گذاری خارجی و ارتقای سطح در آمد اساس تجربه قزاقستان درخصوص توسعه تفاهم و دیالوگ میان ادیان مورد توجه سازمان امنیت و همکاری اروپا قرار گرفته و در نهایت موجب شده تا قزاقستان بر یاست این سازمان در سال ۲۰۱۰انتخاب شود»(۹).

  در دیپلماسی خویش دولتمردان قزاقستان بیشتر از اصل تعامل و مدارا خصوصاً با کشورهای همجوار خویش پیروی میکند. در قسمت جنوب، قزاقستان با ازبکستان همسرحد است و این ناحیه بیشتر در مقایسه با دیگر مناطق قزاقستان در معرض آسیب پذیری و گزند ملی گرایی قرار دارد حزب آلاش که گروه عمده مخالف دولت در این کشور است  و عملاً در تضاد و تخالف با دولت قزاقستان موضعگیری میکند در همین منطقه ریشه دارد. ازبک ها در آسیای مرکزی در جغرافیایی وسیع متشتت و پراگنده هستند و هم از لحاظ قومی در تناسب با دیگر اقوام آسیای مرکزی از اکثریت تام برخوردار اند بناً حس برتری طلبی در آنها بیشتر است، همینگونه اقلیت های دیگری در نواحی مرزی با کشورهای همجوار قزاقستان سبب شده است تا این کشور با توجه به مشترکات تاریخی، فرهنگی و قومی این کشور با کشورهای همجوار خویش ازمش همزیسی مسالمیت آمیز وحسن همجواری پیروی نموده و از در تعامل با این کشور ها وارد عرصه معاملات سیاسی، اقتصادی وغیره شود.

همجواری قزاقستان با روسیه و موجودیت کلتیف حجیم روسی تبار در این کشور از همه جوانب قابل تأمل و تفکر است روی همین دلیل قزاقستان در سیاست خارجی خویش به روسیه و برعکس روسیه به قزاقستان اولویت میدهد. بناً این دو کشور از روابط حسنه تاریخی و سنتی برخوردار هستند.

« در عمل نیز عدم توازن نژادی و مجاورت قزاقستان با روسیه، انجام هر اقدام مستقلی را از سوی قزاقستان سلب کرده است. این موضوع وقتی اهمیت مییابد که روسیه اعلام میدارد تمام منطقه اتحاد شوروی سابق را ساحه نفوذ انحصاری روسیه و نوعی دکترین مونر و تلقی میکند. و در عمل نیز حضور روسها در جمهوری های (CIS) یا کشور مستقل مشترک المنافع به معنای تصدیق و توجیه حق روسیه جهت مداخله در امور داخلی این کشورها با دستاویز قرار دادن حفظ منافع اتباع خویش است و این امر در کشوری نظیر قزاقستان که روسها بیش از ۳۰٪ ترکیب جمعی آنرا تشکیل میدهد تهدیدی جدید برای استقلال آن محسوب میشود. این ملاحظات سبب شده است که اولاً افسران روس در نیروی نظامی قزاقستان  کماکان فعال باشد ثانیاً از نظر قزاقستان همکاری با مسکو در جهت حفظ تمامیت ارضی قزاقستان امری لازم و حیاتی به حساب آید. زیرا هر نوع درگیری با روسیه میتواند به بروز یک جنگ داخلی در این کشور تبدیل شود و در نهایت به تقسیم این کشور منجر گردد. پروسه که در آن روسیه منافع چشمگیری از طریق ضمیمه کردن قسمتی از شمال قزاقستان بخود ،بدست خواهد آورد»(۱۰)  

علیرغم مسایل مرتبط به هم در روابط بین دو کشور ،وابستگی قزاقستان و روسیه به همدیگر در جوانب مختلف، روابط قزاقستان با غرب و آمریکا را نیز تحت شعاع مخصوص خود قرار داده است ، این عوامل سبب شده تا قزاقستان در عملکرد خویش با ایالات متحده آمریکا و اتحادیه اروپا از احتیاط کامل کار بگیرد تا نشودتعامل مفرط باغرب با منافع روسیه در تضاد واقع شده و منجر به تیرگی روابط روسیه و قزاقستان گردد. که هر دو جانب، هم قزاقستان و هم جانب روسیه از چنین رویکرد در روابط دو جانبه خویش شدیداً احتراز می جویند.

نتیجه گیری :

قزاقستان یکی از جمله کشور های کیثر المله دنیاست که اقوام ،مذاهب و فرهنگ های مختلف در آن قابل مشاهده است ،اما درخود اهمیت اینست که این اقوام و مذاهب حیثیت ستون های با ثباتی را در تشکیل جامعه قزاقستان ایفاء می نمائید و بدون شک، عملکرد دولت مردان قزاقستان در این خصوص قابل تحسین است پروسه دولت سازی و ملت سازی در این کشور از جمله مهمترین تجربیات دولت قزاقستان است که در سطوح مختلف به نحوه از انحأ تاثیرات خود را روی روند انکشاف و توسعه این کشور در سطح ملی و بین المللی داشته است، مبنی بر آن لازم است تا اهمیت و اثر گذاری تفاهم قومی و مذهبی در قزاقستان را در سه سطح ملی، منطقه یی و بین المللی به بررسی میگریم.

در سطح ملی امنیت فزیکی،  روانی و بشری در این کشور فقط و فقط در نخستین قدم محصول و مدیون زنده گی مسالمت آمیز میان اقوام در این کشور است، امروز همه ملت های موجود در این کشور نسبت به مسایل کشوری خویش حس التزام میکند و جهت دست یافتن به هدف واحد که عبارت از ارتقای پرستیژ ملی قزاقستان در سطح منطقه یی و بین المللی است در کنار هم صرف مساعی میکنند و هرگز منافع شخصی خویش را بر منافع کلان ملی خویش ترجیع نمیدهند،در نتیجه همین احساس و عمل ملی مردم قزاقستان است که امروز مردم این کشور تا حد امکان از رفاه اجتماعی و زیست بشری که مستلزم شخصیت انسانی شهروند یک کشور مستقل ایجاب مینماید برخوردار است، هم اکنون مردم قزاقستان از نعمت سواد بصورت کامل بهره مند هستند، مشکلات نظیر فقر، بیکاری وغیره بحران های اجتماعی در این کشور نسبت به دیگر کشورهای آسیای مرکزی کمتر است و حتی الامکان مرفوع گردیده است.

در سطح منطقه یی قزاقستان امروز با همه کشورهای منطقه دارای روابط حسنه اقتصادی و سیاسی بوده و به عنوان شریک استراتیژیک و متداوم برای این کشور ها حایز اهمیت فوق العاده است. قزاقستان یگانه کشوریست در آسیای مرکزی که تا به حال توانست بر تمام مشکلات که از ناحیه مرزی و بعضی موارد دیگر با کشورهای همجوار خویش داشته است فایق بیاید و حتی امروز قزاقستان گذشته از اینکه از موضع رقیب و طرف تنازع با کشورهای همجوار خویش بیرون شد بلکه به عنوان میانجی خوب میتواند در معضلات منطقه یی آسیای مرکزی ایفا ی نقش بکند. رشد سریع اقتصادی این کشور فرصت خوبی را در اختیار نیروی بیکار انسانی کشورهای منطقه خصوصاً تاجکستان و قرغیزستان قرار داده است.

در سطح بین المللی قزاقستان امروز از جایگاه ویژه برخوردار است.

« قزاقستان با بیش از ۱۵۰کشور جهان روابط دیپلماتیک دارد. این کشور در عرصه های مختلف جهانی با سازمان ملل متحد جامعه اروپا، بانکهای اروپایی و بین المللی، صندوق پول جهان، صلیب سرخ، یونیسف و یونسکو همکاری داشته و تاکنون به ۴۰ کنوانسیون بین المللی پیوسته است همچنان ۴۰۰قرار داد چند جانبه و ۷۰۰قرار داد دو جانبه را امضاء کرده است » (۱۱).

علاوه بر آن ابتکارات این کشور در سطح منطقه یی و بین المللی شایان اهمیت ویژه است، مبتکر و طراح کنفرانس اعتماد ساز ی در آسیا (CICA)، قزاقستان است که امروز توجه قابل ملاحظه از سیاسیون کشورهای منطقه و جهان را بخود جلب کرده است. برگذاری اجلاس های ادیان بزرگ و سنتی جهان در تقاطع مختلف زمانی خود گویایی نقش خاص این کشور در امر گفتگوی تمدن ها در سطح بین المللی است. در بعد اقتصادی قزاقستان میتواند در طی چند سال آینده در زمره ۵۰ کشور بهم رقیب جهان در عرصه های صنعت، رشد اقتصادی قرار بگیرد. طبق احصائیه بدست آمده، در آمد سرانه هر فرد قزاقستان بیش از ۸۰۰۰دالر آمریکا بالغ گردیده که این واقعیت ها همه مدیون سیاست تعادل ملی دولت قزاقستان است که با حفظ ثبات داخلی خویش این کشور توانسته است به یک بازیگر مهم بین المللی تبدیل شودو در عین حال میتواند الگوی باشد برای دیگر کشورهای که ملت های مختلف را در خود گنجنیده و بااستفاده از تجارب سیاست داخلی دولت قزاقستان و نحوه مدیریتی این کشور در امر پروسه ملت سازی کشور خویش مزیداًبهره گیری کنند.

 

 

 

منابع و مأخذ 

  (۱)  شه وری، احمد، دیپلماسی بحران، تهران، دفتر مطالعات سیاسی و بین المللی، سال ۱۳۷۵.

 (۲) http://www.boshgah.net/modules....

(۳)همان سایت .

  (۴) قزاقستان نوین، نشریه سفارت جمهوری قزاقستان مقیم کابل، شماره، اول جولای ۲۰۰۸.

  (۵).............. www.bashgal.net

  (۶).............. www.bashgah.net

(۷) همانجا

(۸) برگشت، هادی احمد، قزاقستان سیاست تفاهم قومی مذهبی، تحت نظر، آگیبای سما گلوف، سال ۱۳۸۶، کابل، مطبعه بلخ.

  (۹)همانجا.

  (۱۰)  شه وری،احمد، دیپلماسی بحران، همان اثر.

  (۱۱) ، فراهی، مجیب الرحمن، قزاقستان در یک نگاه، تحت نظر، آگیبای سماگلوف، چاپ اول، ۱۳۸۵، کابل، مطبعه بلخ.




واژه کلیدی :قزاقستان و واژه کلیدی :آسیای مرکزی و قفقاز