بانک مقالات جهان اسلام

کشورهای اسلامی

نویسنده : محمد مصلحی ; ساعت ۱:۱٢ ‎ب.ظ روز دوشنبه ٥ امرداد ۱۳۸۸

 نویسنده : جلات خان زاهد فیاض

وبلاگ فیاض


   شکل گیری جریان های سیاسی و گروهی در قزاقستان ریشه در تاریخ این مرز و بوم دارد، ولی تفاوت های زمانی ومکانی چگونگی موجویت و ظهور چنین گروه ها و جریان ها را تحت تاثیر قرار داده تا باعث تغیر چهره و رویکرد همچو تحرکات در محدوده های نوین شده است، با صرف نظر از دوران های بسیار دور تاریخی سیاست های باز گوربا چف آخرین رهبر شوروی سابق بهترین فرصت بود تا تحرکات خاموش خود را سامان ببخشد و برای رهایی از چتر واحد (شوروی) آماده شوند.

 به هر ترتیب، قزاقستان در پی کسب استقلال با داشتن منابع سرشار زیرزمینی و انبار سلاح های هسته ای یکباره مورد توجه جهانیان قرار گرفت.این در حالیست که شوروی و هم جانشین آن ( روسیه امروز) بصورت فعال در صحنه تعاملات بین المللی حضور نداشت مبنی بر آن رهبری قزاقستان بنابر صلاح دید، با ارزش های ایدئولوژیکی کمونیزم کم کم وداع ګفته و راه جدید ( تمایل به غرب) را درپیش گرفت. پس از برګذاری نخستین انتخابات ریاست جمهوری قزاقستان، اصلاحات دموکراتیک درین کشور شکل گرفت تا اینکه در سال ۱۹۹۳م قزاقستان موفق به تدوین قانون اساسی شد. مبتنی بر همین قانون اساسی شهروندان قزاقستان منبع اقتدار ملی و صاحب حقوق مدنی و آزادی های دموکراتیک شناخته شدند.

« در قانون اساسی قزاقستان حقوق مجامع، احزاب و جنبش ها تضمین گردیده و تنها گروههای که به تعصبات نژادی، ملی گرایانه و یا مذهبی دامن میزند وهمچنان گروههای که تصمیم به از میان بردن و تعویض قانون اساسی دارد ازین قانون مستثنی میباشد.

بهمینگونه  احزاب سیاسی مجاز نیستند که بر اساس دین و مذهب تشکیل شوند، و مجامع وانجمن های مذهبی نیز نباید اهداف سیاسی داشته باشد»(۱).

در روشنایی همین زمینه حقوقی ناشی از قانون اساسی کشور بود که تشکیل احزاب مشروعیت یافت و احزاب که پس از استقلال قزاقستان عرض وجود کرده بودند رسمیت یافت.

لازم به ذکر است که شکل گیری احزاب در ابتدأ شکل گروهی و یا ملی گرایی داشت،چون قزاقستان یکی از جمله کشورهای کثیر الملۀ، جهان است،  روسها بعد از قزاقها اکثریت جمعیت این کشور را تشکیل میدهد، برهمین اساس ابتدأ تحرکات ملی گرایی از جهش خاص برخوردار بود، حزب آلاش که در جنوب قزاقستان فعال است، یکی از نمودهای مهم ملی گرایی قزاق است، و برخلاف حزب وحدت (اسلاوها) درمیان روسها در پاسخ به ملی گرایی قزاقی هسته ګذاری شد، با توجه به همین اوضاع شخص نظربایف از درایت سیاسی خویش در جهت رفع همچو معضل اقدام کرد، اما قبل از آن به بیان الگوی ملی گرایی دیگری در جامعه نو ظهور قزاقستان مقارن کسب استقلال کشور و  بعدها میپردازیم.

« در شهر آلماتا مرکز اسبق قزاقستان که روسها بیشتر از قزاقها به چشم میخورند، دو حزب ملی گرا به نام ادینستوو ( وحدت) درمیان اسلاوها و آذات (آزادی) درمیان قزاقها به ثبت رسیده است. ادینستوو بیشتر یک جنبش است تا حزب سیاسی و در واکنش به توسعه گرائی های ملی گرایانه قزاق ها ایجاد شده است. برخی از غیر اسلاوها نیز که از این تهدید مشترک ( توسعه قزاق گرایی) نگران هستند به آن پیوسته اند! ولی حزب آذات برگسترش زبان قزاقی تاکید دارد، هر دو حزب می کوشند زبان مورد حمایت خود را توسعه دهند و هر یک دیگر خود را بهره گیرنده از امتیازات ویژه قومی میدانند. حزب آذات باحزب ملی گرای ژلتو کسان و نیز حزب دموکراتیک ملی و حزب جمهوری خواه را ایجاد کرد، حزب وحدت خلق نیز که اساساً یک جنبش اجتماعی – سیاسی است، میانه  رو و مخالف ملی گرایی افراطی میباشد. این حزب خواستار ایجاد و بهبود هماهنگی روابط قومی در قزاقستان میباشد، هر چند به گروههای سیاسی کم و بیش اجازه فعالیت سیاسی داده شده است، ولی عملاً قدرت در دست نخبگان پیشین است»(۲).

شکی نیست که منبع اصلی اقتدار در قزاقستان نخبگان پیشین و شخص رئیس جمهور است، اما جوامع بسته و تازه وارد به عرصه حقوق و آزادی های دموکراتیک علاوه بر آنکه استعداد رقابت سالم و یا تشکیل نهادهای رهبری کنند فراگیر سیاسی را ندارد. بلکه در اکثر مواقع و موارد فورمول های کاری گروهای احساساتی ناشی از آزادی های مفرط سیاسی موجب از هم گیسختگی و انفجار اجتماعی و سیاسی را هم فراهم می کند. بنابر آن باید دستیابی به حقوق سیاسی و رقابت فراگیر جهت نیل به قدرت سیاسی را در وسعت و گستردگی فرهنگ سیاسی و دموکراتیک جستجو کرد که این آمال بیشتر از هربهای دیگر زمان میگیرد .  هدف از اعمال محدودیت ها از سوی رژیم حاکم، حفظ و تحکم وحدت ملی، ترویج وفاق سالم اجتماعی، زنده گی مسالمت آمیز ذات البینی درمیان اقوام مذاهب و ادیان موجود در قزاقستان و دست یافتن به رفاه اجتماعی و اقتصادی است، اما تعبیر مخالفین از عملکرد دولت به مفهوم سرکوبی و سانسور صدای مخالفین و طرد ایشان از صحنه سیاسی کشور است.درین اواخرمجلس قزاقستان لایحه راتصویب کرد که به فعالیت های لجام گسیخته گروهای رادیکال نقطه پایان خواهد گذاشت.

« مجلس نمایندگان قزاقستان لایحه محدودیت یا ممنوعیت گروها و احزاب افراطی را تصویب کرده است این لایحه از رسانه های جمعی هم به عنوان یکی از منابع تبلیغ افراط گری نام می برد. مطابق این لایحه فهرستی از گروهای تندرو و اعضای آنها تهیه می شود و ستره محکمه درباره آنها تصمیم خواهند گرفت. گروه های مدافع حقوق بشر در قزاقستان میگویند افراط گری درین لایحه بطور دقیق تعریف نشده و دولت میتواند گروهای مذهبی و شهروندان را با استناد به آن تحت تعقیب قرار دهد».(۳)

این لایحه زمانی تصویب شد که مشکل افراط گرایی فضای سیاسی منطقه را دگرگون ساخته و ثبات کشور را تهدید میکرد، بنابر موجودیت تحرکات بالقوه در قزاقستان احتمال چنین طرز تفکر بعید نبود، یکی از عوامل تصویب همچو لایحه محدود کننده :هم درک همین مطلب بود. باوجود تمام این سختگیری ها، درین اواخر دولت قزاقستان نسبت به آزادی های دموکراتیک از خود نرمش نشان داده و وعده اصلاحات در چگونگی نحوه ثبت احزاب سیاسی و حضور ایشان در صحنه سیاسی کشور را داده است.

مرات تاژین وزیر امور خارجه قزاقستان در نشست سازمان امنیت و همکاری اروپا در ماردید وعده داد که با وارد کردن تغییرات در زمینه های حقوقی و سیاسی قزاقستان، راه و رود احزاب مخالفت را غرض مشارکت ایشان در پروسه سیاسی کشور تسهیل خواهد کرد وی وعده داد که، « اصلاحات ایجاد شده در قانون انتخابات شامل برقراری مکانیسمی (میکانیزم) است که تضمین میکند مجلس دست کم دارای دو حزب سیاسی باشد، با برقراری میکانیزم جدید حداقل یک حزب قادر شود تا موانع ۷ در صدی را پشت سر بگذارد ( شرط و رود به مجلس کسب ۷ در صد آراء عمومی و مصلحت ها است) علاوه بر آن اصلاحات جدید در قانون احزاب سیاسی، دست کم تعداد اعضای را که یک حزب باید جهت ثبت در وزارت دادگستری( وزارت عدلیه) دارا باشد، از ۵۰۰۰۰ به ۴۰۰۰۰ عضو کاهش داده و به مهلت مورد نیاز جهت ارائه مدارک ثبت را که در گذشته به مدت ۲ ماه از زمان تاسیس حزب بوده اکنون به چهار ماه افزایش داده است»(۴).

در صورت اجرای وعده های داده شده بشکل قانونی آن علاوه بر آنکه ما شاهد احزاب فعال و تحرکات خورد و بزرگ زیادی هستیم، سیاست در قزاقستان رونق تازه خواهد ګرفت واز حالت یکنواخت به شکل پویا و متحرک آن تغییر جهت خواهد کرد.

به هر حال درینجا لازم است تا به معرفی احزاب سیاسی قزاقستان حتی الامکان بپردازیم اما قبل از آن مقدماً باید بگویم که « پس از استقلال قزاقستان احزاب متعددی با اهداف و مرامهای متفاوت به ثبت رسیده و شروع به فعالیت کردند هر چند تعدادی از آنها به دلیل عدم مقبولیت عام و یا عملکرد مغایر با برنامه های از پیش اعلام شده ئی خود پس از مدتی تعطیل و یابه فراموشی سپرده شدند. در مقابل، تعداد دیگری از احزاب به سرعت ترقی کرده و بطور فعال در صحنه های سیاسی کشور همچون انتخابات پارلمانی ظاهر شدند.

در اوایل سال ۲۰۰۱م ۹ حزب سیاسی با اقتدار بطور رسمی ثبت نام کردند، در کنار این احزاب نزدیک به ۳۰۰ حرکت احتمالی وجود داشتند که در ذیل به مهمترین آنها اشاره میشود (۵).

۱ـ حزب سوسیالیست قزاقستان (SPK)

طوریکه از نام آن هویداست حزب سوسیالیست قزاقستان در واقع همان حزب کمونست قزاقستان است .در کل وقتیکه اتحاد شوروی فروپاشید واژه سوسیالیست بجای کمونست به نحوه کار برد پیدا کرد، بدون اینکه این حزب در جغرافیای سیاسی قزاقستان به گونه دیگر مطر ح  شود، دیگر کدام تغییری کیفی در اهداف آن وارد نشد.

« این حزب در خزان سال ۱۹۹۱ بر ویرانه های حزب کمونست ایجاد گردید، اعضای آن در ارگان های اجرایی شهر ها و مناطق جمهوری فعالیت داشته و دارای ۱۴۰۰ سازمان محلی در سطح کشور و ۶۵هزار عضو است این حزب اهداف سوسیالیستی را دنبال میکند و ضمن تاکید بر ارزشهای انسانی و عدالت اجتماعی خواهان همبستگی و اتحاد بین مردم میباشد. برنامه آن با توجه به حاکمیت طولانی حزب کمونست به نحو فزاینده ای مورد توجه اقشار مختلف جامعه میباشد و در تلاش است با سازمانهای بین المللی سوسیالیست ارتباط برقرار کند. برنامه آن بیشتر روی مسایل اقتصادی متمرکز است وحمایت از کارگران را سرلوحه کار خود قرار داده است»(۶).

قابل یاد آوری است که اداره این حزب را روسها یا قزاقهای روس شده به عهده دارد. « و در انتخابات پارلمانی سال ۱۹۹۴ هشت (۸) کرسی را از آن خود کرد».(۷)

۲ـ کنگره خلق قزاقستان :

طوریکه در مقدمه متذکر شدیم، در اوایل احزاب سیاسی به دو اساس شکل میگرفت یکی ملی گرایی و دوم تحت تاثیر ارزش های ایدئولوژیکی کمونستی، کنگره خلق قزاقستان نیز میتوانند در شمار احزاب به حساب آید که متاثر از ارزش های کمونستی بوده و اهداف این حزب انعکاس دهنده مظاهر بشر دوستانه به شکل توده ئی و کمونستی است. اگرچه این حزب بعد از استقلال قزاقستان عرض اندام کرده، اما تاسیس کنګره خلق بر بنیاد اهداف اجتماعی ناشی از خواست مردمی بیانګرتاثیر پذیری جامعه قزاقستان از ارزش های است که بیشتر از یک عمر در تاروپود آن جا دارد.

« کنگره خلق قزاقستان پس از استقلال در اواخر دیسمبر سال ۱۹۹۱م شکل گرفت و درمیان موسسین این حزب از روسای حنبش ضد سلاح هسته ای « نوادا – سمی پالاتینسک» و جنبش اقتصادی « آرال – قزاقستان – آسیا» میتوان نام برد.

تعداد اعضای آن حدود ۳۰ هزار نفر بر آورد میشود و کمیته های حزب تقریباً در تمام سازمانهای جمهوری دایر شده است . اعضای آن در ارگانهای اجرایی و قانونگذاری حضور دارند. رئیس این حزب آقای اولجاس سلیمانوف شاعر، نوسینده معروف و از چهره های سرشناس فرهنگی قزاقستان است. این حزب از محیط زیست، فعالیت اقتصاد آزاد،توسعه و رشد موسسات بازرگانی حمایت می کند و با تمام نیروهای دموکراتیک ارتباط دارد، و خود را به عنوان نماینده همه گروه های قومی قزاقستان مطرح کرده است» (۸). و همچنان این حزب با اشتراک در فعالیت های انتخاباتی سال ۱۹۹۴ پارلمان قزاقستان توانست ۹ کرسی مجلس را از آن خویش کند.

 

۳ـ اتحادیه وحدت مردم قزاقستان (PUP)

اگرچه بنیانگذران این حزب آنرا حزب سیاسی عنوان نمی کنند اما با توجه به محتوای آن هر گز نمی توان حزب نبودن آنرا انکار کرد، زیرا هم اکنون (PUP) یگانه حزب است که تمام اختیارات کشور را بدست دارد و منبع اصلی قدرت هم در قزاقستان محسوب میشود. ولی اینکه چرا از حزب بودن آن چشم پوشی میشود و بنام اتحادیه قابل شناخت. به پارا گراف باید  ذیل توجه شود .

« به موجب قانون اساسی قزاقستان از آنجایکه رئیس جمهور نمی تواند عضو حزب سیاسی باشد لذا نظر بایف در سال ۱۹۹۳ م به منظور داشتن موقعیت مناسبت در صحنه یی سیاسی و انتخابات این اتحادیه را با اهداف کلان سیاسی، اجتماعی، اقتصادی بنیان نهاد.

در اولین کنگره این اتحادیه که با حضور بیش از ۲۵۰ نفر سیاستمداران، دانشمندان، هنرمندان و ارباب مطبوعات در شهر آلماتی برگذار گردید، اهداف و دیدگاههای این اتحادیه مطرح شد. از جمله مهمترین این دیدگاها ثبات بخشیدن به اوضاع اجتماعی و سیاسی، برنامه ریزی اساسی برای بازسازی اقتصاد، حمایت از اداره امور توسط ریاست جمهوری، رفع موانع دموکراتیک ایجاد طبقه یی متوسط در جامعه، حمایت از تعدیل اقتصادی وبازنشتگان و کودکان بی سر پرست، دانش آموزان و دانشجویان ایجاد فضای مناسب برای رشد اجتماعی و معنوی افراد و همکاری با ارگانهای دولتی جهت مبارزه با گروههای فاسد اجتماعی و  مافیا بوده است.

این اتحادیه تمرکز گرا، مخالف ناسیونالیزم افراطی و حامی توازن نژادی واجتماعی است»(۹).

با توجه به اهداف فوق اتحادیه وحدت مردم قزاقستان قادر شده تا جایگاه خویش را درمیان قاطبه ملت قزاقستان باز کند. روی همین ملحوظ است که از ابتدا الی اکنون یگانه حزب تصمیم گیرنده و تاثیر گذار بر جریانات سیاسی این کشور میباشد. نتایج انتخابات سال ۲۰۰۷م نشان داده که موقعیت سیاسی این حزب تحت رهبری نور سلطان نظر بایف با گذشت زمان قوی تر شده است، پیروزی ۸۸ در صدی حزب طرفدار رئیس جمهور خود گویای این ادعا میتواند باشد.

۴ـ حزب جمهوری خواه آذات(RP-A) :

این حزب از شمار احزاب است که بعد از استقلال در صحنه سیاسی قزاقستان حضور یافت، البته احزاب خورد و بزرگ که در اثر یکجا شدن آنها حزب جمهوری آذات ( آزاد) تشکیل شد. قبلاً شکل گرفته بودند، ولی نسبت تاثیر گذاری اندک نمی توانستند در جامعه سیاسی این کشور ایفای نقش کند، بدین لحاظ بود که احزاب خورد و کوچک دست چپ با یکدیگر مدغم شدند، تا اینکه قادر شوند جای خویش را در نظام سیاسی قزاقستان تثبیت کنند، که هنوز چنین چیزی، در مجموع برای تمام احزاب مخالف قابل دستیابی نبوده و نیست، این حزب مبنی بر اهداف دموکراتیک بنایافته که جزئیات آنرا چنین تذکر میدهم.

« این حزب در سال ۱۹۹۲م از اثر ادغام سه حزب ناسیونالیست مخالف به نامهای جنبش آذات( آزادی)، حزب جمهوری خواه و حزب دموکراتیک ملی ژلتوکسان تشکیل شد.

اهداف حزب بطور عمده حمایت از انتقال صلح آمیز جمهوری قزاقستان به یک کشورمستقل دموکراتیک به عنوان عضوی از جامعه یی جهانی،حمایت از استقلال و اتحاد ملل، ایجاد جامعه مستقل بر اساس حفظ و حمایت از حقوق و آزادی های فردی، فراهم آوردن و ایجاد شرایط مادی و معنوی به منظور رشد و شگوفایی استعداد ها میباشد، در خصوص سیاست خارجی، این حزب معتقد به یک ارتش ملی مستقل و جلوگیری از آزمایشات هسته ای و مخالف گسترش سلاحهای میکروبیولوژیک میباشد. همچنین این حزب معتقد به حق بهره برداری مساوی و برابر از همه منابع و ثروتهای طبیعی برای تمامی ملیت های ساکن جمهوری میباشد»(۱۰).

۵ـ حزب کمونست قزاقستان (CPK)

طوریکه درمقدمه ومعرفی حزب سوسیالیست قزاقستان یادآور شدیم، در اوایل استقلال جمهوری قزاقستان فعالیت حزب کمونست به تعلیق درآمد وحزب سوسیالیست جای آنرا گرفت، ولی با گذشت زمان حزب کمونست به اثر مساعی یکتعداد وفاداران قدیمی این حزب دوباره جان گرفته و به عنوان یک حزب سیاسی درین کشور به ثبت رسید که طبق ذیل به جزئیات آن میپردازیم :

« حزب کمونست که فعالیتش از اگست سال ۱۹۹۱ معلق گردیده و منحل شده بود، مجدداً در سال ۱۹۹۴ ماه مارچ به همت تعداد از کمونست های قدیمی و وفادار احیا گشت و به ثبت رسید.

رهبران این حزب پس از مصوبه یی دومای روسیه در خصوص احیای مجدد شوروی در حمایت از آن در استانهای مختلف این کشور سخنرانی نمودند که این امر واکنش شدید دادستانی کل(لوی څارنوالی) قزاقستان را در پی داشت. بدین لحاظ به وزارت عدلیه پیشنهاد نمود که به علت فعالیتهای مغایر با قانون اساسی و سایر قوانین کشور توسط این حزب، از ادامه فعالیت حزبی آن جلوگیری شود. لازم به ذکر است که در فصل اول آئین نامه حزب کمونست بر احیای نظام سوسیالیستی ایجاد مجدد شوروی سابق تاکید گردیده است که با مفاد قانون اساسی و تمامیت ارضی قزاقستان مغایرت دارد.  لوی څارنوالی قزاقستان پیشنهاد نمود تنها در صورتی اجازه فعالیت مجدد به این حزب داده شود که آئین نامه مربوط به آن بر اساس قانون اساسی قزاقستان اصلاح شده و از انجام اعمال مغایر با قوانین این کشور نیز خودداری نمائید».(۱۱)

۶ـ حزب خلقی ـ تعاونی قزاقستان :

این حزب که در اواسط دهه اخیر قرن ۲۰ وارد عرصه فعالیت های سیاسی در قزاقستان شد بیشتر بر اساسات بشر دوستانه استوار است، طوریکه از نام پیدا است حمایت ازعموم مردم این کشور اعم از کسبه کار، دهقان، کارگر وغیره در صدر دساتیر فعالیت های حزبی آن قرار دارد.

« این حزب در ۲۰ فبروری ۱۹۹۵م در وزارت دادگستری قزاقستان(عدلیه) به ثبت رسید، و در ۱4 استان کشور شعبات خود را دایر نمود  و در ۲۱۰ ناحیه در سراسر جمهوری آنرا ثبت کرده است در مجموع ۱۲۳۳شعبه محلی دارد. بطور عمده مسایل سیاسی و اجتماعی، نظیر حمایت از روستاییان و کارمندان، مالکیت خصوصی زمین، سیاست زبان در جمهوری و روابط بین ملیتها مورد توجه و از اهداف این حزب میباشد.

از دیگر اهداف و برنامه های این حزب بالا بردن سطح زنده گی مردم، حمایت اجتماعی از آنان، بهبود بخشیدن به شرایط کار و زنده گی در روستا ها و – اعلام شده است. روستائیان کشور در وضعیت دشوار اقتصادی به سر می برند و از این رو نسبت به مسایل سیاسی چندان علاقه ای نشان نمی دهند و این در حالیست که نصف جمعیت را روستائیان تشکیل میدهند. و بدون مشارکت آنها اجرای اصلاحات بی معنی خواهد بود. این حزب طرفدار اقتصاد بازار آذاد با تمایلات اجتماعی است. همچنین مخالف افراط گرایی و استبداد در صحنه یی سیاسی کشور بوده و معتقد است باید از طریق مسالمت آمیز و نزدیک نمودن نقطه نظرات، مسایل اجتماعی و اقتصادی کشور حل گردد».(۱۲)

۷ـ حزب مدنی قزاقستان :

این حزب در سال ۱۹۹۸تاسیس شد و به دنبال تقویت نظام دولتی و بهبودی در بخش رفاه اجتماعی است این حزب نزدیک به (۴۰۰۰۰)چهل هزار نفر عضو دارد.

۸ـ حزب کشاورزی (زراعتی) قزاقستان :

این حزب در سال ۱۹۹۹ در شهر آستانه با هدف حمایت از زارعین وتلاش در جهت آماده سازی مالکیت خصوصی اراضی تشکیل شد. رهبر این حزب ( رودین مادتیف) و از طرفداران سرسخت نورسلطان بایف رئیس جمهور این کشور است تعداد اعضای آن حدوداً ( ۲۵) هزار نفر است.

۹ـ حزب آلاش :

در سال ۱۹۹۹ به دنبال انشعاب از حزب جمهوری بوجود آمد. رهبر این حزب (سویت کازی آکاتایف) بوده و حدود (۵) هزار عضو دارد. این حزب، حزب ناسیونالیستی و رادیکال قزاقی می باشد.

۱۰ـ حزب دموکراتیک شهروند (آزامات) :

این حزب در سال ۱۹۹۹ ثبت شد و اصلاحات جایگزین را در مقابل اصلاحات سیاسی، اقتصادی نظربایف مطرح نمود.

 ۱۱ـ حزب عدالت قزاقستان :

این در سال ۱۹۹۹ با هدف تقویت سیستم دولتی با نگاه به اقتصاد بازار و به رهبری تالګات خانابایف، در آلماتا تشکیل شد.

 

۱۲ـ حزب میهن پرستان قزاقستان (PPK) : 

 در سال ۲۰۰۰ به رهبری گانی کازیموف تاسیس شد.(۱۴)

۱۳ـ حزب اوتان (سرزمین پدری) :

این حزب از جمله احزاب حامی رئیس جمهور است که در اثر اتحاد احزاب  خورد تر تشکیل شد، هدف از چنین اتحاد و همچنان ظهور احزاب طرفدار رئیس جمهور در حقیقت جواب گفتن به فعالیت حزبی مخالفین نظام حاکم است « این حزب در سال ۱۹۹۹م در اثر اتحاد، حزب اتحاد و مردم، جنبش ۲۰۳۰قزاقستان حرکت لیبرال قزاقستان، حزب دموکراتیک قزاقستان و احزاب کوچک طرفدار رئیس جمهور در آلماتا تشکیل گردید. این حزب در صدد تقویت نظام دولتی و حفظ ثبات سیاسی است، حدوداً ۱۲۶هزار نفر عضو دارد. رهبر آن (سوگنی ترشنکو) می باشد.(۱۵)

۱۴ـ حزب اعصار :

حزب اعصار توسط دختر نور سلطان نظر بایف بنیان گذاری شده است، این حزب همچون شماری از احزابی که قبلاً از آن یاد آورشدیم از هواداران سر سخت ریاست جمهوری میباشد. بدون شک نفوذ خانوادگی رئیس جمهور قزاقستان در پروسه سیاسی این کشور بحدیست که با استفاده از آن جریان حاکمه دولتی قزاقستان به عنوان ابزار فشار و تحت شعاع قرار دادن گروهای مخالف بهره گیری میکند.

فعالیت احزاب دست راستی در قزاقستان متناسب با تحولات سیاسی کشور و منطقه و همچنان فعالیت گروهای چپی به جلو در حرکت است، تا بدینترتیب، تحرکات سیاسی و سبقت جویانه مخالفین را مهار کند.

داریگانظر بایف از جانب احزاب طرفدار رئیس جمهور در انتخابات پارلمانی سال ۲۰۰۴ اشتراک ورزید. اما قبل از آن فراکسیون پارلمانی را بنام اعصار که بعدها هسته اساسی حزب وی شد، رسماً اعلام کرد موسس و رهبر این حزب خود موصوفه میباشد. وی « حزب مذکور را در ماه دسامبر سال ۲۰۰۳ثبت کرد، و طبق احصائیه سال ۱۳۸۶هـ ش نزدیک به ۷۷ هزار نفر عضو دارد،حزب اعصار هم در سطح جمهوری و هم در سطح محلی از سوی مقامات دولتی حمایت میشود» (۱۶).

به مرورزمان جایگاه این حزب در شکل گیری های سیاسی در حال تثبیت شدن است و داردسیر صعودی خویش را میپماید. در نتیجه انتخابات سال ۲۰۰۴م، این حزب توانست ۱۰ نفر نماینده در مجلس ( مجلس عوام) و ۷نفر سناتور را در مجلس علیا ( سنا) روانه کند دقیقاً همان مقداری که برای ثبت احزاب لازم است» (۱۷).

بنابر رسم سیاسی در قزاقستان بعید است، احزاب که از حمایت دولتی بهره مند نیستند به مجلس راه یابند بدین لحاظ خوشبینی ها به آینده حزب اعصار بیشتر است « داریگا نظربایف اعلام کرده است که پس از ایجاد حزب سیاسی، وی در صدد است که احزاب طرفدار رئیس جمهور را گردهم جمع کند چنین اقدامی خطرات زیادی را برای اپوزسیون قزاقستان بدنبال دارد»(۱۸).

نتیجه گیری :

از اینکه قزاقستان در مرحله گذار به اصلاحات دموکراتیک قرار دارد و سیر تدریجی نهادینه شدن مؤلفه های دموکراسی درین کشور در حال توسعه است پس روند پروسه استقرار دموکراسی و جامعه مدنی در قزاقستان تحت تاثیر عوامل سیاسی و بیرونی شکل میگیرد.

تعامل قزاقستان با جهان غرب خصوصاً پیوستن این کشور به سازمان امنیت و همکاری اروپا و همچنان سهمگیری در برنامه مشارکت برای صلح ناتو دو عامل عمده و تاثیر گذار بر جریان دموکراتیزه شدن قزاقستان و راهنمونی آن درمسیر های مشابه با غرب درخصوص جامعه مدنی و رعایت حقوق بشر است.

ظرف هژده سال گذشته ریفورم های اساسی مبتنی بر اعاده حقوق اساسی و شهروندی در قزاقستان با تحولات وناهمگونی های متنوع همراه بوده است، که تا به آلان هم جریان یاد شده در نو سان است و ثبات مطلوب نیافته است. موجودیت احزاب متذکره و ظهور دهها گروه فعال دیگر موجود درین کشور محصول چگونگی روند همین پروسه اصلاحات دموکراتیک در قزاقستان است، و انتظارات بیشتر و مملو از تسامح و تساهل هر چه مزیدی را در خصوص حقوق بشر، اعطای حقوق سیاسی و تشکیل مجامع بدور از سانسور برای افراد حقیقی و حقوقی قزاقستان در آینده هم باید داشت.که رسیدن به این آیدئال از تصور بدور نیست، زیرا شرایط عینی و ذهنی در روابط داخلی و خارجی این کشور ایجاب میکند تا به شکل از اشکال دولت قزاقستان زمینه را برای حضور و فعالیت احزاب سیاسی، مجامع فرهنگی و صنعتی و تقویت جامعه مدنی بر اساس قانون فراهم سازد، تا صحنه برای ظهور و گروهای نیرومند سیاسی در کشور وسعت یابد تا با رویکرد احزاب ذینفوذ سیاسی زمینه رشد فعالیت ها نظیر سرمایه گذاری، سیاسی و فرهنگی هرچه بیشتر گسترش یابد و متناسب با از دیاد همچو فعالیت ها و مشارکت همگانی در عرصه های مختلف عمرانی این کشور ما شاهد قزاقستان نیرومند، صاحب اقتصاد قوی مردم مرفع و دارای زنده گی مسالمت آمیز باشیم.

 

منابع و مأخذ :

1_ www.iras.ir/defualt-view.asp?@=2161.2T-%20.

(۲) طبرستانی، الهه کولائی، سیاست و حکومت در آسیای مرکزی، چاپ اول،تهران، ۱۳۷۶.

3_http://www.radiofarda.com/content/news/294351.html.

4_http://www.centralasiaonline.com/fa/article/090126-legislation-amendments-nws.

5_ http://www.zekr.ir/print.asp?aid-6581mg-1.

6_http://www.zekr.ir/print.asp?aid-6581mg-1.

(۷)طبرستانی، الهه کولائی، سیاست و حکومت در آسیای مرکزی، چاپ اول،تهران، ۱۳۷۶.

8_http://mobalegh.net/fa/inter/page=c8pid=31pid=3162gid=295.

9_http://mobalegh.net/fa/inter/page=c8pid=31pid=3162gid=295.

10_http://mobalegh.net/fa/inter/page=c8pid=31pid=3162gid=295.

11_ http://www.zekr.ir/print.asp?aid-6581mg-1.

12_http://www.zekr.ir/print.asp?aid-6581mg-1.

13_http://www.zekr.ir/print.asp?aid-6581mg-1.

14_http://www.zekr.ir/print.asp?aid-6581mg-1.

15_http://www.zekr.ir/print.asp?aid-6581mg-1.

16_ http://www.khev.ir/news/detail.asp?id=1795.

17_http://www.khev.ir/news/detail.asp?id=1795.

18_http://www.khev.ir/news/detail.asp?id=1795.




واژه کلیدی :احزاب و واژه کلیدی :قزاقستان و واژه کلیدی :آسیای مرکزی و قفقاز