بانک مقالات جهان اسلام

کشورهای اسلامی

نویسنده : محمد مصلحی ; ساعت ٥:٤٥ ‎ب.ظ روز یکشنبه ۱٠ خرداد ۱۳۸۸

خبرگزاری فارس     09/03/88


به گزارش خبرگزاری فارس، روسیه اعلام کرده است با هرگونه تلاش برای مختل کردن "نظم اساسی موجود " در آسیای مرکزی به مثابه تهدید امنیتی بزرگ علیه خود برخورد خواهد کرد و در این راستا هیچ فرصتی را برای تثبیت موقعیت نظامی خود در منطقه از دست نداده است.
در همین راستا پایگاه نظامی "کانت " روسیه در قرقیزستان حداقل تا 49 سال دیگر در این کشور باقی خواهد ماند و این پروتکل جدید جایگزین توافقنامه‌ای خواهد شد که بر اساس آن روسیه حق داشت فقط تا 15 سال در این کشور حضور نظامی داشته باشد.
روسیه در حال حاضر دارای 12 پایگاه نظامی در جمهوریهای سابق شوروی است، تقویت حضور در این پایگاه‌ها و تلاش برای ایجاد پایگاه‌های جدید بخشی از تلاش‌های روسیه برای بازگشت به اقتدار گذشته خود در کشورهای خارج نزدیک به شمار می رود.
این تلاش‌ها بازتاب نگرانی مسکو از جانب قدرت‌های فرامنطقه‌ای و در راس آن آمریکاست که تلاش دارد با هر وسیله ممکن حضور خود در این منطقه را با هدف کنترل روسیه ، چین و جمهوری اسلامی ایران تثبیت کند.
در حقیقت نگرانی مسکو در پی بروز انقلاب های رنگی در کشورهای پیرامون و اعتماد به نفس قابل ملاحظه ای که این کشور در دوران ریاست جمهوری پوتین پیدا کرد، سبب شد تا نسبت به تحولات امنیتی حوزه پیرامونی خود بیش از گذشته حساسیت نشان دهد.
در این زمان بود که روسیه اعلام کرد با هرگونه تلاش برای مختل کردن "نظم اساسی موجود " در آسیای مرکزی به مثابه تهدید امنیتی بزرگ لیه خود برخورد خواهد کرد.
روسیه با این دیدگاه که هیچ قدرت دیگری نمی تواند مسئولیت تامین امنیت آسیای مرکزی را بر عهده بگیرد و با وجود عدم مخالفت آشکار با استقرار نظامیان غربی در منطقه اعلام کرد این حضور موقتی و صرفا در چارچوب تحولات افغانستان خواهد بود.
همزمان با صدور این بیانیه ها هیچ فرصتی را برای تثبیت موقعیت نظامی خود و تقویت یا بدست آوردن پایگاههای نظامی در منطقه از دست نداده است، در سال 2005 روسیه با استقبال از اخراج نظامیان امریکا از پایگاه خان آباد ازبکستان تلاش کرد کدورت‌های پیش آمده با ازبکستان را برطرف کند و این کشور را متقاعد کرد در دسامبر سال2006 پایگاهی را در شهر نوایی به این کشور واگذار نماید.
مسکو علاوه بر پایگاه نظامی موجود خود در تاجیکستان که لشکر 201 روسیه را در خود جای داده است، علاقمندی روز افزون خود به استفاده از پایگاه هوایی عینی واقع در 25 کیلومتری دوشنبه پایتخت تاجیکستان را نیز نشان داده است و علیرغم اظهار علاقه مقامات تاجیک به امکان بهره برداری مشترک خواهان استفاده انحصاری از آن است.
"دیمیتری مدویدیف " رئیس جمهور روسیه در آخرین سفر خود به تاجیکستان در ماه اوت 2008 به صورت تلویحی از توافق برسر بهره برداری مشترک از این پایگاه خبر داد اما در همان زمان پایگاه خبری "آسیا پلوس " تاکید کرد روسیه به تاجیکستان فشار می آورد تا استفاده انحصاری از پایگاه عینی را برای مقاصد ژئوپلتیکی خود بدست آورد هرچند که در بین مقامات تاجیک دیدگاه مثبتی در این خصوص وجود ندارد.
توافق اخیر روسیه و قرقیزستان را باید تلاش منجر به موفقیتی قلمداد کرد که روسها از سال ها قبل آغاز کرده اند، موفقیتی که البته هزینه هایی را برای مسکو داشته است.
قزقیزستان کشوری با پنج میلیون نفر جمعیت که هر چند جذابیت های اقتصادی زیادی از جمله ذخایر انرژی را دارا نیست اما با این حال جایگاه ویژه ای را در سیاست خارجی روسیه از نگاه ژئوپلتیکی داراست، کرملین برای متقاعد کردن قرقیزستان به خروج نظامیان امریکا از پایگاه ماناس ، علاوه بر حمایت های آشکار و پنهان سیاسی از هیئت حاکمه فعلی این کشور وعده واگذاری اعتباری معادل 2میلیارد دلار با باز پرداختی 40 ساله را به این کشور داده و 180 میلیون دلار بدهی بیشکک به روسیه را نیز بخشیده است.
به دنبال حوادثی که در سال 2005 و در پی انقلاب رنگی این کشور رخ داد و منجر به حذف شخصیت برجای مانده از دوران حاکمیت شوروی عسگر آقایف گردید روسیه تلاش فراوانی به خرج داد تا قرقیزستان به یک کشور حامی غرب در منطقه تبدیل نشود.
نتیجه این تلاشها آن شد که باقی اف رئیس جمهور قرقیزستان در اوایل سال 2008 و در آستانه انتخابات زود هنگام پارلمانی در کشورش طی یک پیام تلویزیونی به صورت هدفمندی اولویت های سیاست خارجی کشورش را برشمرد و قبل از همه از روسیه به عنوان شریک اصلی خود یاد کرد.
روسیه طی سال‌های اخیر توانسته است تاحدودی موقعیت تضعیف شده خود در آسیای مرکزی را ترمیم کند اینک این کشور زمینه های مساعدی را برای حضور همه جانبه خود در آسیای مرکزی آماده می بیند.
این در حالی است که رسانه های خبری هر روز گزارشاتی را از رفت و آمدهای دیپلماتیک و گسترده هیئت های عمدتا غربی به آسیای مرکزی منتشر می کنند اما ظاهرا روسها دغدغه ای در این خصوص ندارند موضوعی که به نظر می رسد کمی خوش بینانه است و مسکو برای حفظ موقعیت و اقتدار گذشته خود باید به دل نگرانی های موجود در کشورهای منطقه توجه جدی تری نشان دهد.
شاید کرملین بر این تصور است که ابزارهای موثری برای جلوگیری از تزلزل موقعیتش در آسیای مرکزی در اختیار دارداین تصور تاحدودی منطبق بر واقعیت های موجود است اما همه واقعیت نیست.




واژه کلیدی :نظامی و واژه کلیدی :روسیه و واژه کلیدی :آسیای مرکزی و قفقاز