بانک مقالات جهان اسلام

کشورهای اسلامی

نویسنده : محمد مصلحی ; ساعت ۱٠:٢۸ ‎ق.ظ روز سه‌شنبه ۱٤ آبان ۱۳۸٧

سایت دیپلماسی ایرانی                   ١١/٠٧/٨٧


اکنون دولت اسرائیل در برابر دولت روسیه قرار گرفته و صف­آرایی آنها رفته رفته به سویی می­رود که تعریف و تاکتیک تازه­ای به خود بگیرد. موضوعی که سبب شده ایهود اولمرت نخست­وزیر مستعفی به مسکو سفر کند.

پس از خرید تسلیحاتی اسرائیل از ایالات متحده امریکا که از آن به خرید تدافعی تعبیر شد، سوریه نیز اعلام کرد، قصد دارد از روسیه پایانه موشکی خریداری کند تا ضمن استقرار آنها بر سه نقطه مختلف سوریه به نوعی پاسخ به خرید تسلیحاتی اسرائیل داده باشد. علاوه بر آن بندر طرطوس نیز به عنوان پایگاه نظامی روسیه در اختیار این کشور قرار می­گیرد. برای این کار دو ناو روسی به زودی در این بندر مستقر می­شوند.  قرار است موشک­هایی که در اختیار سوریه قرار می­گیرد از نوع موشک­هایی باشد که بتوانند جنگنده­های ناقض حقوق هوایی سوریه را مورد هدف قرار دهند. همچنین منابع خبری گزارش دادند رزم‌ناو لدنى -801 روسیه عصر دیروز با عبور از تنگه داردانل ترکیه به مقصد دریاى اژه حرکت کرده است. هنوز مقصد این رزم­ناو مشخص نشده اما پیش بینی می­شود به سمت بندر طرطوس در سوریه حرکت کند.
 
علاوه بر آن شبکه العربیه نیز روز دوشنبه 29 سپتامبر اعلام کرد، به زودی ایران و روسیه قرارداد تسلیحاتی­ای امضا می­کنند که طی آن ایران بسته جدید تسلیحاتی از روسیه دریافت خواهد کرد. تا کنون محتوای این بسته تسلیحاتی اعلام نشده ولی پیش­بینی می­شود نوعی موشک­های پیشرفته و رادارهای قوی جزء این بسته پیشنهادی باشد.
 
بدین ترتیب به اعتقاد کارشناسان اسرائیل نیز به جمع کشورهای رو در رو با روسیه پیوسته و بدین ترتیب خود را در محک آزمایشی سخت با مسکو قرار داده است. شاید اسرائیل هیچ گاه مایل نبوده که در مسئله بحران تازه­ای که میان روسیه و غرب به ویژه ایالات متحده به وجود آمده دخالت کند، اما به اعتقاد بسیاری از کارشناسان ورق به گونه­ای برگشته است که اسرائیل مجبور شده به جمع کشورهای غربی رو در رو با روسیه بپیوندد. به ویژه پس از بحران قفقاز که طی آن روسیه و گرجستان وارد یک جنگ تمام عیار شدند و چیزی نمانده بود تفلیس سقوط کند که این خبر فاش شد که اسرائیل به گرجستان رادار و سلاح می­فرستاده و ارتش گرجستان از این سلاح­ها برای رو در رویی با ارتش روسیه بهره می­برده است. اتفاقی که به ضرر اسرائیل تمام شد و دو طرف را به اندازه­ای از یکدیگر دور کرد به گونه­ای که روسیه تهدید به تلافی و حتی قطعی روابط کامل با تلاویو کرد و وزارت امور خارجه اسرائیل نیز به دولت اولمرت هشدار داد در صورت متوقف نشدن ارسال محموله­های نظامی و تسلیحاتی به گرجستان باید منتظر به وجود آمدن یک دشمن جدید که می­تواند بسیار منافع اسرائیل را مورد تهدید قرار دهد، باشیم.
 
اکنون ظاهرا چنین شده است. دولت اسرائیل در برابر دولت روسیه قرار گرفته و صف­آرایی آنها رفته رفته به سویی می­رود که تعریف و تاکتیک تازه­ای به خود بگیرد. موضوعی که سبب شده ایهود اولمرت نخست­وزیر مستعفی به عنوان کسی که هنوز دولتش تا زمان تعیین دولت جانشین به فعالیت خود ادامه می­دهد، به مسکو سفر کند و ضمن اعلام نگرانی خود از تنش به وجود آمده در روابط مسکو – تلاویو بر عدم تمایل اسرائیل بر تداوم این نگرانی­ها تاکید کند. سفری که با توجه به استقرار رادارها و موشک­های تازه­ امریکایی در خاک اسرائیل پیش­بینی می­شود، نتواند چندان موفقیت­آمیز باشد.
 
باید گفت، نه تنها سفر اولمرت بلکه سفر هر کدام از مقام­های اسرائیلی به روسیه به دو دلیل نمی­تواند، موفقیت‌آمیز باشد. نخست این که اسرائیل مجبور است به امریکا همراه شود زیرا ایالات متحده متحد بلامنازع تلاویو است و در صورت عدم حمایت این کشور از دولت این رژیم، اسرائیل متحمل خسارت­های بسیار سنگینی خواهد شد. طبیعتا اسرائیل نیز هیچ گاه به سمتی نخواهد رفت که امریکا را رها کرده و به دامان روسیه پناه برد و از مسکو بخواهد که جای امریکا را در حمایت از اسرائیل بگیرد. چنین چیزی تنها در عالم رویا می­گنجد. اما روسیه یقینا در این سفر از همکاری اسرائیل با گرجستان در جریان جنگ ارتش روسی با ارتش گرجی شکایت خواهد کرد که البته اسرائیل نیز خواهد گفت، چاره­ای نداشته که البته هم نداشته زیرا باید در چنین مواقعی به فکر منافع ایالات متحده بیش از هر چیز باشد. چیزی که روس­ها به راحتی از کنار آن نمی­گذرند. ثانیا روسیه استقرار رادارهای پیشرفته و موشک­های مدرن در خاک اسرائیل را همان طور که اعلام کرده به مثابه گسترش سپر دفاع موشکی همانند آنچه در لهستان و چک استقرار یافته، قلمداد کرده و همکاری موشکی و نظامی خود با سوریه را نیز در همین راستا دانسته است. به ویژه این که اداره این مکان به طور کامل در اختیار امریکایی­ها است و روس­ها حق ورود به آن را ندارند. این کار را برای اسرائیلی­ها سخت­تر می­کند، زیرا باید توجیهی محکمه پسند برای استقرار این رادارها در خاک خود به روس­ها بدهند.
 
از سوی دیگر و در مورد سوریه، قبل از هر چیز باید به این نکته اشاره کرد که ظاهرا کشورهای جهان سوم از ونزوئلا و بولیوی گرفته تا سوریه و عربستان و غیره از به وجود آمدن جنگ سرد تازه یا لااقل شبه جنگ سرد جدید خشنودند و آن را به فال نیک می­گیرند. ظاهرا آنها کار به این واقعیت ندارند که اصولا آیا جنگ سرد می‌تواند به وجود بیاید یا خیر. بر سر این مسئله اصلا فکر نمی­کنند. آنچه آنها را بر آن می­دارد که از به وجود آمدن جنگ سرد جدید خشنود شوند، این تصور است که دنیای تک قطبی دیگر وجود ندارد و آنها می­توانند با نزدیک شدن به دیگر قطب قدرتمند جدید چه ظاهری و چه واقعی به منافع تازه­ای دست یابند.
 
این دیدگاه در مورد سوریه نیز صدق می­کند. کما این که ونزوئلا نیز گام در همین راه گذاشته و با همین هدف خرید تسلیحاتی یک میلیارد دلاری از روسیه با هدف این که کشورش به حیات خلوت بالفعل امریکا تبدیل شود، گام برداشته است.
 
با وجود این که اسرائیل اعلام کرده، هدف از استقرار این رادارها و موشک­ها به هیچ عنوان به معنای رو در رویی با سوریه نیست و قصد تحریک و تخریب فضای جاری با دمشق را ندارد، سوریه اقدام به انعقاد این پیمان نظامی با روسیه کرده است. به ویژه این که باب مذاکرات غیر مستقیم با سوریه را نیز آغاز کرده­اند و به این فکر می­کنند که به زودی مذاکرات مستقیم انجام دهند. اما همین برای سوریه کافی نیست. به هر صورت این اقدام می‌تواند جایگاه سوریه را در مذاکراتش با اسرائیل تقویت کند. کما این که اسرائیل نیز گمان می­کند با استقرار این رادارها جایگاهش در مذاکراتش با سوریه محکم­تر شده است.
 
در این میان خبر تازه­ای منتشر شد که ظاهرا بر این نکته که روسیه و غرب و اکنون می­توان گفت علاوه بر آن، اسرائیل رقابت تازه تسلیحاتی­ای را آغاز کرده­اند، صحه می­گذارد. و آن خرید تازه تسلیحاتی آذربایجان از اسرائیل است. آذربایجان کشوری است که این روزها بسیار خود را به ایالات متحده نزدیک کرده و از این بیم دارد که روزی به دامان روسیه بازگردد. می­توان گفت، باکویی­ها بازگشت دوران هم­پیمانی با روسیه را کابوسی تلخ برای خود تصور می­کنند.
 
بنا به گزارش­ منابع خبری وزارت دفاع اسرائیل و آذربایجان قراردادى به ارزش صدها میلیون دلار منعقد کرده‌اند که بر اساس آن به زودى آذربایجان محموله اى از تسلیحات تهاجمى از جمله مین یاب‌هاى خودرو، خمپاره انداز و سیستم­هاى موشکى را از اسرائیل دریافت خواهد کرد.
 
این سلاح­ها، تماما از آخرین نسل تسلیحات نظامى هستند و ویژگیهاى جغرافیایى و آب و هوایى منطقه در مورد آنها در نظر گرفته شده است. این خبر به هیچ عنوان به مذاق روس­ها خوش نمی­آید.
 
علاوه بر آن روس­ها از این نگرانند که خرید تسلیحاتی یا به عبارت دیگر رقابت تسلیحاتی‌شان با غرب به کشورهای همسایه آسیایى‌شان چون قزاقستان و ازبکستان نیز کشیده شود. زیرا خبرهایی منتشر شده که نشان می‌دهد این دو کشور در صدد گسترش همکاری­های تسلیحاتی با اسرائیل هستند.
 
بنابر این به نظر می­رسد کشورهای جهان سوم خود را زودتر از هر کشور دیگری برای دنیای چند قطبی و رقابت تسلیحاتی که چیزی جز نماد قدرت سیاسی ندارد، آماده کرده­اند. به ویژه کشورهای خاورمیانه که بیشتر از آن که تحت تاثیرتفکرات غربی باشند تحت تاثیر تفکرات روسی قرار دارند و این باعث می­شود رقابت تسلیحاتی در میان کشورهای خاورمیانه افزایش یابد. حال تصور کنید روزی که هر کدام از کشورهای منطقه از اسرائیل و امریکا سلاح خریداری کنند یا از روسیه سلاح به دست آورند، آنگاه چه خواهد شد؟ منطقه­ای مملو از سلاح­های مختلف که به جز نماد سیاسی استفاده دیگری از آنها نمی­توانند بکنند.




واژه کلیدی :اسرائیل-2 و واژه کلیدی :روسیه