بانک مقالات جهان اسلام

کشورهای اسلامی

نویسنده : محمد مصلحی ; ساعت ٩:٠٧ ‎ق.ظ روز یکشنبه ٢٤ شهریور ۱۳۸٧

روزنامه جمهوری اسلامی


در چند سال گذشته در میان فرانسوی ها گویا کسی نمی دانست که فرانسه در افغانستان هم حضور نظامی دارد اما حادثه کشته شدن 10 سرباز فرانسوی در افغانستان افکار عمومی این کشور را ناگهان بیدار کرد و پرسش هایی را در میان آنان برانگیخت . سارکوزی در جریان این رویداد غم انگیز به عنوان فرمانده کل قوای فرانسه بیش از همه آماج حرف و حدیث هاست . وی که تا پیش از این حادثه بیشتر در کسوت ریاست الیزه ظاهر می شد از این رویداد به بعد به عنوان کسی که مسئول اعزام جوانان فرانسوی به صحنه آنچه که جنگ علیه تروریسم خوانده می شود و مسئول درگیر کردن آنان در صحنه های خشونت است در چشم مردم فرانسه ظاهر شده است .
مراسم ترتیب یافته در محوطه موزه نظامی فرانسه که مقبره ناپلئون نیز در آنجا قرار دارد چندان آرایش نظامی داشت که کمتر کسی می توانست میان چهره سیاسی سارکوزی و هیات یک فرمانده نظامی فرق بگذارد. او گرچه تلاش کرد تا با ادا کردن کلماتی با لحن محکم نسبت به جان باختگان و بازماندگان آنها موضع پدرانه ای بگیرد ولی چهره نگران مردم نشان می داد پرسشهایی درباره آینده نیروهای فرانسه و مسئولیت رئیس جمهوری دارند که سارکوزی باید پاسخ گوید.
هر چند که بحث حضور نیروهای نظامی فرانسه به دیروز و امروز و افغانستان خلاصه نمی شود ولی اینک سارکوزی و نیروهای راست حاکم به عنوان کسانی که بیش از هر زمان بر همراهی فرانسه با سیاست های جنگی آمریکا پای می فشارند مورد پرسش واقع شده اند. مردم و نیروهای سیاسی فرانسه از خود می پرسند که ما در افغانستان چه می کنیم جوانان ما برای چه به افغانستان رفته اند قرار است با چه هزینه و قیمتی از شعار امنیت و صلح جهانی پاسداری کنیم به علاوه مگر فقط ما قرار است این کار را انجام دهیم
سارکوزی به افکار عمومی وعده داده تا همه ماجرای قتل این ده سرباز فرانسوی به دست طالبان برای خانواده های آنان روشن و شفاف شود و چیزی ناگفته نماند. بازماندگان یکی از این سربازان کشته شده به خبرگزاریها گفته اند که دولت چگونه سربازانی را که آموزش کافی و مناسب نظامی ندیده اند به مناطق حساس و خطرناک اعزام می کند این اعزام ها باید متوقف شود. پدر این سرباز با استناد به تماس های روزانه تلفنی با فرزند مقتولش که به روایت او از بودن در این منطقه خطرناک می ترسیده از سارکوزی می خواهد که به پرسش های فراوان آنان پاسخ دهد.
این پدر (پدر سرباز ژولین ) معتقد است که دلیلی بر حضور فرانسه در افغانستان نیست چرا که پاریس منافع مشترک و یکسانی با آمریکایی ها در آن سرزمین ندارد. او می پرسد چرا فرزندان ما باید سپر بلای آمریکایی هادر منطقه ای خطرناک شوند پدر یکی دیگر از این قربانیان (آلکسی ) با تاسف گفته است که فرزند جوان او تنها شش ماه دوره آموزش نظامی دیده بود و این مدت برای حضور در منطقه ای خطرناک چون افغانستان کافی نبوده است .
انتقادهای داخلی
با این همه در داخل ایرادها بر الیزه و دستگاه نظامی فرانسه فراوان است از جمله انتقادهای مهم کشته شدن سربازان به دست نیروهای ائتلاف در افغانستان است . علاوه بر احزاب و شخصیت های مخالف دولت فرانسه که زمزمه تردید در حضور نیروهای فرانسوی در افغانستان را بر سر زبانها انداخته اند برخی از همراهان دولت راست در مجلس همچون پی یر لولوش نیز به این زمزمه حساس پیوسته اند که اصولا فرانسه چه وظیفه ای در افغانستان دارد و آیا راهبرد کنونی دولت فرانسه برای این حضور نظامی درست است شاید همین زمزمه هاست که وزیر دفاع فرانسه را بر آن داشت تا بگوید که نیروهای ما به بازسازی و بازآموزی نظامی و تاکتیکی نیاز دارند. ارتش فرانسه از زمان اشغال الجزایر تاکنون چنین خسارتی را یک باره متحمل نشده بود.
مقامات فرانسه به مردم گفته اند که این کشته ها فدایی آرمانهای جمهوری فرانسه در آن سوی مرزها هستند. نطق سارکوزی در روز تشییع رسمی کشته هانشان می داد که او به صراحت کشته شدن سربازان فرانسه در افغانستان را به دفاع از ارزشهای جمهوری گره زده و رسالت تاریخی فرانسه را با سرنوشت افغانستان پیوند می زند. سارکوزی در مراسم تشییع هم این نکته را گفت که سربازان فرانسوی مامور حفظ صلح در جای جای عالم اند. به تعبیر سارکوزی که اجساد سربازان کشته شده فرانسوی را مورد خطاب قرار می داد آنها برای مبارزه با تروریسم جان خود را از دست داده اند تروریسمی که خون فرانسویان را در سرزمین شان بر زمین ریخته است و به این ترتیب آنها امروز در افغانستان و در خانه تروریسم با آن می جنگند تا از وطن خویش دفاع کرده باشند!
اغلب سایت هاو پایگاههای مربوط به جناح مخالف دولت فرانسه که سوسیالیست ها کمونیست ها و جبهه ملی را در بر می گیرد به حضور سربازان فرانسه در کنار نیروهای نظامی آمریکا و سازمان ناتو اعتراض دارند تعبیر « ژان ماری لوپن » رهبر حزب دست راستی جبهه ملی فرانسه در این چند روز این بوده که فرانسه فرزندان خود را در راه دفاع از منافع عمو سام قربانی می کند تعبیری که فریاد مقامات رسمی فرانسه را بلند کرده است .
ابراز نارضایتی شهروندان فرانسوی از سارکوزی و دولت حاکم راست و نیز تاسف از جان باختن این تعداد سرباز فرانسوی در پای خبر بسیاری از این سایت ها نشان دهنده میزان احساحسات منفی مردم در این رویداد ملی است .
موقعیت نظامی فرانسه در افغانستان
مجموع نیروهای نظامی فرانسه در افغانستان از یگانهای زیر تشکیل شده است .
فرماندهی منطقه ای مرکزی در کابل با 1400 نیرو
گروه تاکتیکی بین رزمی کاپیسا با 600 نیرو
نیروهای آموزش دهنده به نیروهای افغان با 280 نیرو
پشتیبانی هوایی با 170 نیرو از افغانستان و 175 نیرو از تاجیکستان
نیروهای ت اف 150 و ت اف 75 با 280 نیرو
در مجموع فرانسه از نظر میزان نیرو در افغانستان در مقام ششم پس از آمریکا انگلیس آلمان ایتالیا و کانادا قرار داشته و در این مقام با هلند و لوکزامبورگ در یک سکو ایستاده است .
بخش دیگری از نیروهای فرانسوی وظیفه راهنمایی و مشاوره به نظامیان افغانی را برای ایجاد ارتباط مناسب میان نیروهای ائتلاف موسوم به ایساف و نیروهای نظامی افغانستان بر عهده دارند در بخش هوایی هواپیماهای جنگنده فرانسوی از عرشه ناو شارل دوگل در شمال اقیانوس هند پایگاه دوشنبه درتاجیکستان پایگاه هوایی ماناس در قرقیزستان و پایگاه هوایی محلی در قندهار پروازهای عملیات و پشتیبانی انجام می دهند . شش هواپیمای میراژ نیز از پایگاه دوشنبه به قندهار آورده شده و به همراه 170 نظامی فرانسوی دوره دیده در آن پایگاه حضور دارند.
اظهارات نظامیان
در ساعات آغازین اعلام خبر کشته شدن 10 سرباز کنفرانسی خبری با حضور وزیر دفاع هروه مورن و رئیس ستاد ارتش تشکیل شد نگرانی و بی حوصلگی در چهره هر دو شخصیت سیاسی و نظامی فرانسه موج می زد و گاه حرکاتی از سر خشم یا ناشکیبایی نشان دادند که اردوی سارکوزی از پذیرش این مسئله توسط افکار عمومی سخت نگران است .
یکی دو روز بعد روزنامه فرانسوی فیگارو با هروه مورن وزیر دفاع مصاحبه ای ترتیب داد و از وی پرسید که حضور نیروهای فرانسه در افغانستان تازگی ندارد و حتی پیش از این هم فرانسه در آن سرزمین کشته داده بود ولی چرا این بار مسئله این همه موج آفریده است مورن با جمله ای عاطفی شروع می کند و ادامه می دهد که این اولین سال حضور سربازان ما در افغانستان نیست و پیشینه حضور انان به سال 1380 باز می گردد ولی منطقه ای که جان فرزندان ما را گرفت بیش از 16 ماه نیست که مسئولیت در آن را بر عهده گرفته ایم .
او معتقد است هر چند که سربازان این کشور پیش تر هم آماج حملات نامنظم بمب های کنار جاده ای و تیراندازی های تصادفی و مین قرار گرفته اند ولی واقعیت ان است که فرانسه بسیار کمتر از کشورهای انگلیس و آمریکا در این کشور کشته داده است . به تعبیر هروه مورن پس از دهها سال این شاید نخستین باری است که مردم فرانسه احساس می کنند نیروهای نظامی آنان بطور سازماندهی شده در صحنه ای خشونت بار حاضر می شوند.
سئوال حساس خبرنگار فیگارو از مورن به ضرورت حضور نیروهای نظامی فرانسه در آن کشور باز می گردد و او با زیرکی تاکید می کند که در این حضور ما تردید نمی کنیم و این حضور هم در سال 1380 و در پی تصمیمی گرفته شده است که ژاک شیراک و ژوسپن (منظور راست ها و چپ هابا هم ) هر دو پای آن را امضا کرده اند همچنین او تاکید می کند که از میان 27 کشور اتحادیه اروپا 25 کشور در افغانستان حضور نظامی دارند.
مورن مخالفان سارکوزی را به باد انتقادمی گیرد و می گوید آنان که از این حضور آشفته اند خود هیچ راه حلی ندارند آیا باید صحنه را خالی و کشور و امنیت آینده اروپا و غرب را (به تعبیر او ) به دست تروریسم اسلامی طالبان سپرد وزیر دفاع فرانسه طبعا به علت تولد جریان طالبان و پشتیبانی و منفعت بردن غرب از این گروه غرب ساخته اشاره نکرده اما اضافه کند امروز همه می دانند که عقب نشینی نباید کرد افغانستان مرزهای مشترکی با پاکستان و ایران دارد و هرگونه کوتاهی در ان منطقه به معنی به خطر انداختن امنیت و صلح جهانی است .
بر آگاهان پوشیده نیست که حضور فرانسه در افغانستان همچون بسیاری از نقاط دیگر عالم علاوه بردلایل نظامی انگیزه های فرهنگی قوی دارد. فرانسه درپی یافتن جای پایی ماندگار در افغانستان است و شاید از همین روست که این کشور آموزش قوای نظامی افغانستان را برعهده گرفته و نیز به کارهای فرهنگی در این کشور فارسی زبان مشغول شده است .
کارشناسان نظامی بر این عقیده اند که دسته نظامی هدف قرار گرفته یکی از بهترین و آماده ترین نظامیان فرانسوی بوده اند که به خارج اعزام می شوند و بنابر این باید مشکل را از ناحیه کسانی دید که بدون آماده سازی مقدمات ماموریت را برای آنان رقم زده اند. این در حالی است که فرانسه از چندین سال پیش در حال کوچک سازی و آماده سازی ارتش به عنوان ارتشی حرفه ای بوده و دولت های بر سر کار امده تلاش کرده اند تا از ارتش سنتی فرانسه نمونه ای کارا کم حجم و حرفه ای بسازند.
اکنون کارشناسان از خود می پرسند اعزام ارتشی حرفه ای و یکی از ورزیده ترین گردان های ارتش فرانسه چگونه با مشخصات کشتار این حادثه تناسب دارد . سربازان قربانی و مجروح دسته نظامی آسیب دیده در حمله طالبان در سنین حدود 20 سال قرار داشته اند که پرسش کارشناسان را برانگیخته است . به علاوه بررسی زمینه های تلفات فرانسه در افغانستان نشان می دهد که تدارکات این عملیات سنجیده نبوده و نیروهای رزمی این کشور اروپایی به ادعای کارشناسان نظامی بدون دقت های لازم به محل ماموریت اعزام شده بودند.
جدای از ایرادهای تاکتیکی برای دفاع و حمایت از نیروهای نظامی فرانسه در کوه هاو دره های ناشناخته و سخت گذر افغانستان به باور کارشناسان در واقع نیروهای ائتلاف هم نتوانسته اند تاکنون پشتیبانی خوبی از عملیات این نیروها به عمل آورند که گاه با آتشباری اشتباه موجبات اتلاف جان آنها را هم فراهم آورده اند.
اگر داستان همین باشد که راست های منسوب به الیزه نیز تلفات را به سبب نزدیکی مواضع فرانسویان و نیروهای طالبان تا حدود زیادی طبیعی می دانند باید گفت که از این پس جان 2600 نظامی فرانسه در معرض اشتباهاتی است که ممکن است به هر دلیلی از سوی نیروهای ائتلاف رخ دهد و این امر نیز بر تشویش بقیه سربازان و خانواده های آنان می افزاید.
ژنرال استول استاینر فرمانده نظامیان فرانسوی درکابل در آخرین اظهارات خود به خبرنگاران گفت نظامیان فرانسه بر اثر اعتماد بیش از اندازه به تله افتاده اند. آنان سه روز پیش هم در این منطقه خطرناک حاضر شده بودند و چون سالم به پایگاههای خود بازگشتند گمان کردند این منطقه بی خطر است ! ژنرال ژرژلن فرمانده ستاد مشترک نیروهای مسلح فرانسه هم تاکید کرده است که نیروهای فرانسه به تله افتادند در حالی که ماموریتی عادی را براساس برنامه نیروهای ایساف انجام می دادند.
آمریکایی هاو حضور فرانسه
فرمانده آمریکایی نیروهای ائتلاف (ایساف ) در افغانستان هم از حضور فرانسه در این کشور قدردانی کرده و تصمیم سارکوزی مبنی بر اعزام نیروی مازاد و نیروهای ویژه به این کشور را با استناد به تاثیر مفید آنان ستوده است .
آمریکایی هابا توجه به حضور نظامی در عراق بیشتر مایلند تا از امکانات دیگر کشورها استفاده کنند و بطور طبیعی هر چه حضور نیروهای نظامی دیگر کشورها در عراق و افغانستان تقویت شود آنها توجیه بیشتری برای حضور و انجام عملیات نظامی خواهند داشت علاوه بر اینکه منطقه را نیز ساده تر اداره خواهند کرد.
مسئله افغانستان برای سیاسیون آمریکا یک واقعیت تلخ است که برای حل آن باید تلاش های جدیدی بکار گیرند ولی مشکل عراق تا حدودی دست آنان را بسته است بطور طبیعی آمریکایی هابه سبب فرماندهی ناتو و منافعی که برای خود تصور می کنند می خواهند حضور خود را در افغانستان حفظ کنند ولی هزینه دهها میلیارد دلاری سالانه در این کشور و افزایش احتمالی قربانیان شهروندان شان را نگران می کند.
فرماندهی ناتو در منطقه (جیمز جونز) مدام هشدار می دهد که مراقب باشید ما هنوز چیزی بدست نیاورده ایم شکست ما در افغانستان به معنای شکست ناتو و ازبین رفتن اعتبار این سازمان خواهد بود بنا بر این (بویژه با اشاره به فرانسه ) نیروهای خود را تقویت کنید و کار را جدی بگیرید. شاید به دلیل همین اصرارها و نیاز فوری ناتوست که سارکوزی وعده افزایش نیرو و تقویت توان دفاعی فرانسه در آن کشور را می دهد و بنا بر گزارش نزدیکان الیزه به خبرنگار نشریه « لو ژورنال دو دیمانش » این سارکوزی است که به عنوان فرمانده کل قوا تصمیم آخر را می گیرد.
اولویت تاکتیک های غیر نظامی
گزارشها نشان می دهد که رویدادهای اخیر در افغانستان سبب ایجاد تردید در میان جامعه فرانسه در ابعاد اقتصادی نیز شده است . روزنامه اقتصادی لزکو به ابعاد اقتصادی این ماجرا اشاره کرده و نوشته است که برخی شرکتهای فرانسوی مستقر در افغانستان در ادامه ماموریت تجاری خود مردد شده اند. هر چند که حجم تبادل اقتصادی فرانسه و افغانستان از نظر میزان و مقایسه با دیگر کشورها چندان اهمیتی ندارد و در بهترین حالت از دو درصد صادرات فرانسه تجاوز نمی کند ولی حفظ این بازار برای آینده مناسبات تجاری و گسترش ان در منطقه ای که هنوز جای سرمایه گذاری پرسودی را دارد برای فرانسه مهم است .
شرکت های عظیم فرانسوی آلکاتل بوئیگ و تالس هر چند که در بسیاری از موارد نیاز نیروهای نظامی و امنیتی فرانسه را تامین می کنند ولی بخشی از ماموریت خود را در پوشش انجمن های نوعدوستانه و حقوق بشری انجام می دهند. ساختن بیمارستان یا مدرسه و مراکز فرهنگی و هنری در کنار فعالیت های امنیتی نظامی می تواند بهترین محمل و پوشش برای زمینه های تجاری باشد که فرانسه در پرداختن به آن صاحب مهارت و پیشینه است برخی ازمراکز کارشناسی همچون موسسه تحلیل های استراتژیک ایفاس در فرانسه عقیده دارندکه افزایش نیروی نظامی چاره کار نیست چراکه اگر تعداد نیرو در ایجاد نظم و ثبات در افغانستان تاثیری داشت نیروهای کمونیست شوروی با دهها هزار نفر بیشتر از فرانسویها می توانستند در زمان خود بحران جنگی خانمانسوز در این کشور را مهار کنند حال آنکه همه می دانند که آنها توفیقی نداشتند. کارشناسان ایفاس بر این عقیده هستند که منشا ادامه این جنگ یعنی تریاک را باید خشکانید. در غیر این صورت جنگ افروزان طالبان همچنان تغذیه مالی شده و غربی هاهر چند نیرو اضافه کنند نمی توانند بر منطقه ای که کمتر از طالبان بدان آشنایند مسلط شوند. از اظهارات وزیر دفاع فرانسه چنین بر می آید که تاکتیک جدید این کشور در افغانستان تقویت حوزه های اطلاعاتی و امنیتی خواهد بود.
هروه مورن وعده داده که برای تقویت مواضع فرانسویان هرگونه امکان شنیداری دیداری انسانی و تکنیکی را برای تقویت راهکارهای اطلاعاتی امنیتی این کشور در افغانستان به کار خواهد گرفت .
هر چند سال 1386 به روایت آمار از زمان استقرارنیروهای بین المللی در افغانستان در سال 1380 تاکنون خونبارترین سال بوده است ولی آمارهای امسال با رسیدن به نصاب 183 تن کشته نگرانی فزاینده ای را در میان سربازان و فرماندهان غربی در افغانستان ایجاد کرده است . بسیاری از ناظران و فرماندهان نظامی معتقدند تا زمانی که طالبان عقبه نظامی در پاکستان دارد نمی توان به نتایج نهایی این حضور نظامی خوشبین بود بنا بر این یکی از راههای تامین امنیت سربازان خارجی در آن کشور انهدام عقبه نظامی طالبان در مرزهای پاکستان است .
از سوی دیگر تا زمانی که مشرف بر سر کار بود انجام حملات گاه و بیگاه به مواضع شورشیان در مرزهای این کشور با افغانستان می توانست قوت قلبی برای غربی ها می باشد ولی از زمانی که او رفته سیاست صبر و انتظار بر مراکز تصمیم گیری غرب سایه افکن شده تا ببینند رئیس جدید اسلام آباد با مرزهای شمالی خود و اقوام مستقر در آن مناطق چه خواهد کرد.
مواد مخدر و فساد دیوانی
مسئله دیگری که برای غربی هادر افغانستان از حساسیت ویژه برخوردار است مسئله تامین مالی شورشیان طالبان و القاعده است که از راه کاشت و فروش مواد مخدر تامین می شود. با وجود اینکه مجموعه غرب کرزای رئیس جمهوری افغانستان را برای مبارزه با طالبان و القاعده در این کشور یاری می دهند ولی غربی ها بدلایل مختلف از پیشرفت کار راضی نیستند.
از جمله این دلایل فساد درونی در نظام اداری افغانستان است که بخش هایی مهم از شبکه تولید مواد مخدر را اداره می کند از سوی دیگر افغانستان امکانات زیر ساختی برای یک تحول اقتصادی را دارا نیست بنابراین نمی توان به یک رشد اقتصادی مناسب و مستقل از کشت خشخاش در این کشور دست کم در آینده ای نزدیک دلخوش بود شاید از همین روست که فرانسه بر سیاست های فرهنگی واقتصادی در این کشور جنگ زده تاکید می کند. کار آموزش سربازان و آماده سازی ارتش افغانستان خود یک کار مهم دیگر است که فرانسه بدان همت می گمارد ولی نتایج این کار هم ضعیف گزارش می شود.
منبع : خبرگزاری جمهوری اسلامی




واژه کلیدی :فرانسه و واژه کلیدی :نظامی و واژه کلیدی :افغانستان