بانک مقالات جهان اسلام

کشورهای اسلامی

نویسنده : محمد مصلحی ; ساعت ٦:۱۱ ‎ب.ظ روز سه‌شنبه ۱ امرداد ۱۳۸٧

 چرا آمریکا در حال تحریک یک جنگ جدید در قفقاز است؟

"وزارت امور خارجه‌ی آمریکا در روز هشتم ژوییه سال 2008 میلادی پیشنهاد داد هیات حافظ صلح روسیه که در محل درگیری گرجستان با آبخازیا حضور دارند، با نیروهای پلیس بین‌المللی تعویض شوند."

 


به گزارش خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا) روزنامه‌ی مسکو پست در گزارشی به پیشنهاد جدید آمریکا مبنی بر استقرار نیروهای پلیس بین‌المللی در محل‌هایی که هفته‌ی گذشته در آبخازیا انفجار رخ داده است و بررسی عواقب احتمالی این طرح برای روسیه، گرجستان و آبخازیا پرداخته است.

 

در این گزارش می‌خوانیم: "واشنگتن پیشنهاد داد صلح‌بانان روسی از منطقه‌ی درگیری گرجستان-آبخازیا خارج شوند و نیروهای پلیس بین‌المللی جای آن‌ها را بگیرند. کاملا انتظار چنین اعلامیه‌ای از سوی وزارت امور خارجه آمریکا می‌رفت که نشان می‌دهد آمریکا نسبت به گرجستان چه منافعی را لحاظ می‌کند. پس از حمایت علنی آمریکا از رژیم ساکاشویلی که آموزش دهندگان نظامی خود را به گرجستان فرستاده و با سلاح‌های آمریکایی نظامیان گرجی را تغدیه می‌کند، این کشور تصمیم گرفت نفوذ و سطح دیپلماتیک خود را بر قفقاز جنوبی بیش‌تر کند.

 

اگر این پیشنهاد زودتر شنیده می‌شد یعنی هنگامی که جو منطقه‌ی درگیری گرجستان با آبخازیا دیگر داغ و تنش زا نبود، یک تصمیم کاملا عقلانی و عاقلانه محسوب می‌شد. اما هم اکنون که ارتش‌های دو کشور شرکت کننده در این درگیری مدام در آمادگی جنگی قرار دارند و در مرز‌ها مستقر شده‌اند و فقط نیروهای صلح‌بان روسیه آن‌ها را از یکدیگر جدا می‌کنند. دخالت در این درگیری در حال حاضر از سوی هر نیروی خارجی می‌تواند بی‌ثباتی بیشتر را به وجود آورد و بدون این امر وضعیت به اندازه کافی بی‌ثبات و ناآرام است. در صورتی که صلح بانان روس که بیشتر از 10 سال است در این منطقه‌ی درگیری به سر می‌برند، از آن خارج شوند، بنابراین ارتش گرجستان با ارتش آبخازیا برخورد خواهد کرد به گونه‌ای که نمی‌توان جلوی آن را گرفت؛ برخوردی که به همراه خود جنگی جدید را در قفقاز خواهد آورد.

 

و در واقع روسای رسمی کاخ سفید با پیشنهاد جدید خود اوضاع را به اتخاذ چنین واریانتی فرا می‌خوانند. آمریکا بر حمایت خود از تمامیت ارضی گرجستان که برای آن تصمیم گرفته است، تاکید می‌کند و سریعا مکانی را که اخیرا در آن‌ها انفجار رخ داده از هر دو سوی آبخازیا و گرجستان می‌بندد. آمریکا به 'ضرورت فوری حضور پلیس بین‌الملل در مناطقی که در آن‌ها بمب منفجر شده است' توجه می‌کند."

 

دسیسه‌ی آمریکایی – گرجی: افسانه یا واقعیت؟

 

این گزارش می‌افزاید: "برای این که بفهمیم پشت سر این پیشنهاد کاندولیزا رایس، وزیر امور خارجه‌ی آمریکا، چه چیزی قرار دارد، باید به طور مفصل به تمام جنبه‌هایی که جو را پیچیده کرده‌ است، نگاه کنیم.

 

جنبه‌ی‌ 1- اقدامات تروریستی رو به افزایش:

 

خاطرنشان می‌شود که اخیرا در منطقه‌ی درگیری گرجستان – آبخازیا یک سری اقدامات تروریستی رخ داده است.

 

شایان ذکر است که در نتیجه‌ی انفجاری در یکشنبه شب در کافه‌ای در مرکز منطقه‌ی گالی چهار تن کشته و شش تن نیز زخمی شدند و از آن به بعد یک سری انفجار دیگر نیز رخ داد. در 29 ژوئن شش تن در نتیجه‌ی دو انفجار زخمی شدند و در نتیجه‌ی انفجاری دیگر در بازار سوخومی-مرکز آبخازیا- در 30 ژوئن شش تن دیگر نیز زخمی شدند. در صبح روز یکشنبه ششم ژوئیه در منطقه‌ی 'زوگدیدسکی' گرجستان در نزدیکی آبادی 'روخی' چهار انفجار روی داد. در نتیجه‌ی این انفجارات هیچ کسی زخمی نشد. دسته‌های پارتیزانی گرجستان به نام‌های 'برادران جنگلی' و 'لشکر سفید' مسوولیت انفجار‌های منطقه گالی را بر عهده گرفتند.

 

چنین تاثیر بزرگ و شدید اقدام تروریست‌ها می‌تواند نشان دهنده‌ی این مطلب باشد که منافع نیروهای بزرگ‌تر که به برهم زدن بیشتر جو منطقه‌ علاقه‌مندند، در پشت اقدامات این شبه نظامیان وجود دارد.

 

جنبه‌ی 2- خواست گرجستان برای ورود به ناتو:

 

خاطر نشان می‌شود که مشکل رویارویی گرجستان با جمهوری‌های به رسمیت شناخته نشده‌اش -آبخازیا و اوستیای جنوبی- به تفلیس اجازه نداده است به طرح اقدام عضویت در ناتو در نشست گذشته‌ی سران کشورهای عضو پیمان آتلانتیک شمالی در بخارست، پایتخت رومانی، بپیوندد.

 

شایان ذکر است که یک سری از کشورهای اروپایی به رهبری آلمان در نشست سران سازمان پیمان آتلانتیک شمالی که در بهار همین سال در پایتخت رومانی برگزار شد، با ورود گرجستان به ناتو مخالفت کردند و تصمیم بعدی در مورد این مساله به ماه سپتامبر موکول شد.

 

بنابراین برای گرجستان ضروری است که به روند اتخاذ تصمیم در مورد مساله‌ی به رسمیت شناختن این جمهوری‌ها سرعت بخشد. افزون بر این تغییر دولت آمریکا پس از چهار ماه دیگر واقعیتی است که به این آتش دامن می‌زند. اما این که آیا رهبران جدید آمریکا می‌خواهند گرجستان را به ناتو بکشند و یا خیر معلوم نیست. بنابراین اگر ساکاشویلی این مساله را تا ماه سپتامبر حل نکند، این امکان وجود دارد که مجبور شود با آرزوی خود برای عضویت در این پیمان وداع کند.

 

جنبه‌ی 3 – واشنگتن به یک جنگ کوچک پیروزی‌آور نیازمند است:

 

جورج بوش پس از چهار ماه باز نشست می‌شود. شرکت‌های نظامی عراقی و افغانی، دلارهای تضعیف شده و بحران وام در پشت شانه‌های بوش باقی مانده‌اند.(اینها ماترک رئیس جمهور در حال کناره گیری آمریکاست). چنین نتیجه‌ی دولت هشت ساله‌ی بوش به هیچ وجه درخشان به نظر نمی‌رسد.

 

در نتیجه بوش به هم‌راه حزب جمهوری خواه باید سریعا در چشمان آمریکایی‌های ساده، خود را بازیابد. به نظر می‌رسد جورج (بوش) تصمیم گرفته است به روش آزمایش شده‌ی قدیمی متوسل شود و یک جنگ پیروزمندانه‌ی کوچک در زیر پرده‌ی شغل (به رهبری) خود ایجاد کند.

 

با احتساب این که سلف بوش با بمب بالکان را تخریب کرد و خود او (بوش) نیروهایش را به افغانستان برد و عراق را گرفت، بنابراین دیگر جای زیادی برای او نمانده است که بتواند فعالیت جنگی خود را در آن‌ها شروع کند. ظاهرا او (بوش) از دست زدن به ایران می‌ترسد که نکند عراق دوم نصیبش شود و جنگ با کره‌ی شمالی نیز به مذاق نظامیان آمریکایی خوش نمی‌آید. بنابراین فقط می‌ماند گرجستان ...."

 

سناریوی دسیسه‌ی احتمالی

 

روزنامه‌ی مسکو پست ادامه داده است: "اما برای این که تفلیس و واشنگتن تاثیر و نتایج ضروری را به دست آورند، باید با یکدیگر کار کنند. اگر این گونه باشد، بنابراین می‌توان از قبل سناریوی تحولات این وضعیت را فرض کرد: افزایش شدید شمار اقدامات تروریستی وضعیت منطقه را ناآرام می‌کند و چنین تصویری را می‌سازد که صلح بانان روسی قادر نیستند وضعیت را کنترل کنند و سپس آمریکا می‌خواهد نیروهای حافظ صلح روسیه با نیروهای پلیس بین المللی تعویض شوند.

 

در واقع تمور یاکاباشویلی، وزیر دولت گرجستان در امور حل درگیری‌ها، با اعلامیه‌ی خود به مطبوعات بر توافق تفلیس با موضع واشنگتن تایید کرد و گفت: ما از خیلی وقت پیش درخواست‌ جایگزینی نیروهای پلیس بین‌المللی را با صلح بانان روسی داده‌ایم. امیدوارم این امر سریعا به واقعیت بپیوندد. این امر به محض این که کشور‌ها آماده‌ی اعطای چنین نیروهای پلیسی باشند و هنگامی که ضرورت چنین نیروهایی توسط هیچ فرد یا کشور دیگری به چالش کشیده نشود، اتفاق خواهد افتاد. اما نیروهای جدایی خواه آبخازیا تا زمانی که نفع خود را در آن نبینند، با آن مخالفت خواهند کرد. فکر می‌کنم باید با آن‌ها کمی صحبت کنیم و توضیح دهیم که نفع این کار چه خواهد بود.

 

دولت گرجستان در بیانیه‌ای رسمی خاطرنشان کرد: این اقدامات خشونت آمیز به نفع کسانی است که می‌خواهند حضور غیر قانونی نیروهای مسلح روسیه در خاک گرجستان به درازا کشیده شود، کسانی که با خلع سلاح منطقه و ایجاد صلح مخالفند، کسانی که می‌خواهند بر سر راه گرجستان در ساختارهای اروپایی (اتحادیه اروپا و اروپا-آتلانتیک (ناتو)) مانع بتراشند.

 

در مراحل بعدی سناریوی احتمالی روی‌داد‌ها در قفقاز جنوبی وضع این گونه پیش خواهد رفت که روسیه تحت فشار جامعه بین‌المللی نیروهای خود را از گرجستان بیرون خواهد کشید؛ تفلیس حمله می‌کند و آبخازیا را می‌گیرد و بوش پیروزمندانه در مقام 'سیاست مدار و دیپلمات بزرگ' بازنشست می‌شود!

 

عوامل مخالف

 

اما با طرح مشترک احتمالی واشنگتن و تفلیس تمام چیز‌ها به این آسانی نیز اتفاق نمی‌افتند؛ اولا کشورهای عضو ناتو با طرح آمریکا موافق نیستند.

 

خاطرنشان می‌شود گرجستان طرح خودش را برای حل وضعیت قفقاز جنوبی دارد.

 

والتر اشتاین‌مایر، وزیر امور خارجه‌ی آلمان، نیز طرح آلمانی حل این درگیری را که اصلا به طرح آمریکایی شبیه نیست، اعلام کرده است. در مرحله‌ی اول این طرح، هدف تنش زدایی است و وظیفه‌ی کشورها عدم استفاده از زور است. در مرحله‌ی دوم، بازگرداندن وضع عادی به آبخازیا با کمک مالی اتحادیه‌ی آمریکا و بازگرداندن پناهندگان گرجی و فقط در مرحله‌ی سوم است که مذاکرات در مورد وضعیت آینده‌ی آبخازیا شروع می‌شود و افزون بر این اگر چه این مذاکرات غیر علنی نیست اما این که این کشور مستقل شود، نیز منتفی نشده است.

 

هم چنین یکی از کشورهای درگیر در این وضعیت با طرح آمریکا مخالف است یعنی آبخازیا. این کشور می‌گوید: اعلامیه‌ی وزارت دفاع آمریکا دقیقا نسخه‌ی ما را تایید می‌کند.

 

این حرف را سرگی شامبا، وزیر امور خارجه‌ی آبخازیا اعلام کرد. وی گفت: این نسخه این گونه است که تمام این انفجار‌ها اتفاق می‌افتد تا نشان دهند که صلح بانان روسی به وظایف خود عمل نمی‌کنند و جای آن‌ها را باید نیروهای دیگری بگیرد و تمام این‌ها با هماهنگی قبلی است بدین گونه که فعال شدن و تلاشهای اتحادیه اروپا ریشه در مذاکرات اقدامات و اقدامات تروریستی تفلیس و واشنگتن دارد. ما به هیچ گونه تغییر نیروها فکر نمی‌کنیم. اگر هم روسیه را مجبور کنند که نیروهای خود را از این جا بیرون کند، ما نیروهای خود را در مرز با گرجستان مستقر خواهیم کرد.

 

شامبا در پاسخ به مطبوعات در مورد این که اگر ناتو تصمیم به انجام عملیات نظامی علیه آبخازیا بگیرد، چه اتفاقی روی خواهد داد، کوتاه پاسخ گفت: (ما نیز) جنگ خواهیم کرد."

 

در پایان این گزارش می‌خوانیم: "با خلاصه کردن تمام حرف‌هایی که در بالا گفته شد، بگذارید این فرضیه را هم بگوییم که به احتمال خیلی زیاد آغاز یک جنگ بزرگ در قفقاز با تغییر سریع دولت آمریکا مرتبط نخواهد بود؛‌ دولتی که به احتمال قریب به یقین از طرح ساکاشویلی برای گرفتن آبخازیا حمایت نمی‌کند و بنابراین گرجستان در تنهایی جنگ را با آبخازیا شروع نخواهد کرد زیرا این کشور (آبخازیا) علی الظاهر کاملا می‌تواند از خود دفاع کند."




واژه کلیدی :امریکا و واژه کلیدی :آسیای مرکزی و قفقاز و واژه کلیدی :روسیه