بانک مقالات جهان اسلام

کشورهای اسلامی

نویسنده : محمد مصلحی ; ساعت ۸:٠۸ ‎ق.ظ روز یکشنبه ۳٠ تیر ۱۳۸٧

روزنامه اطلاعات                        29/04/87                 صفحه 12

دولت پاکستان و صلح موزاییکی‌


دولت ایالتی <سرحد> با طالبان محلی در منطقه <سوات> قرارداد 15 ماده‌ای صلح را امضا کرد و با انعقاد این قرارداد می‌توان گفت که راهبرد دولت جدید پاکستان برای تحقق ایده صلح موزاییکی، تاکنون فرایند موفقیت‌آمیزی را طی کرده است.

این قرارداد از سوی <واجد علی خان> وزیر ایالتی و رئیس کمیته کابینه ایالت سرحد و <بشیر احمد بلور> عضو حزب ملی عوام به عنوان نمایندگان دولتی و <حاجی مسلم‌خان> سخنگوی مولانا <فضل‌الله> به عنوان نمایندگان طالبان محلی در ناحیه <چک‌دره> واقع در <دیر> ایالت سرحد امضا شد.

احمد بلور، مذاکره‌کننده دولت محلی ایالت سرحد پاکستان با طالبان محلی گفت: کمیته مشترکی متشکل از اعضای نمایندگان دولت محلی ایالت سرحد و طالبان محلی تشکیل شد که بر اجرای این معاهده نظارت خواهد کرد.

وی تصریح کرد: براساس این معاهده، طالبان محلی تمام پایگاه‌های آموزش نظامی خود را در منطقه سوات جمع‌آوری خواهند کرد، ضمن آنکه از این تاریخ به مقر نیروهای ارتش، شبه‌نظامی و پلیس نیز حمله نخواهند کرد.

احمد بلور افزود: براساس بند دیگری از این توافقنامه، طالبان محلی نمی‌توانند با رفتن دانش‌آموزان دختر به مدرسه و کار کردن زنان مخالفت کنند.

وی گفت: طالبان محلی باید تسلیحات سنگین خود را به دولت محلی پاکستان تحویل دهند و هرگونه خشونت و اقدامات مسلحانه را در این منطقه محکوم کنند. براساس این قرارداد، طالبان محلی در منطقه سوات آتش‌بس اعلام کردند و حق تعرض به تاسیسات دولتی را نخواهند داشت.

براساس این قرارداد، دولت ایالتی سرحد به طالبان محلی اجازه می‌دهد تا قوانین شرعی در سوات و <مالاکند> اجرا شود و نیروهای نظامی دولتی از این منطقه تخلیه شوند.

همچنین ایجاد امکانات رفاهی و بهداشتی در سوات و مالاکند از دیگر تعهدات دولت ایالتی سرحد است.

در مقابل، طالبان محلی به رهبری مولانا فضل‌الله، متعهد می‌شوند از حمل علنی سلاح خودداری کنند و هرگونه حاکمیت دولتی را قبول خواهند کرد.

با وجود انعقاد این قرارداد، وجود برداشت‌های مختلف از متن این توافقنامه باعث شد<شری رحمان> وزیر اطلاع‌رسانی پاکستان درباره بند مربوط به تخلیه نیروهای ارتش از این دو منطقه، تصریح کند که نظامیان دولتی از سوات و مالاکند خارج نخواهند شد، بلکه موقعیت خود را در این مناطق تغییر می‌دهند.

اما صریح‌ترین واکنش مربوط به <جان نگرو پونته> قائم‌مقام وزارت خارجه پاکستان بود که دربارهِ گفتگوی دولت پاکستان با طالبان محلی اظهار نگرانی کرد.

وی تاکید کرد که در گذشته نیز چنین مذاکرات صلحی انجام، اما خیلی زود با شکست مواجه شد.

همچنین برخی از نمایندگان مجلس سنای آمریکا پس از انتشار خبر انعقاد این قرارداد، اعلام کردند که اسلام‌آباد باید این قرارداد را مختومه اعلام کند.

یوسف رضا گیلانی، نخست‌وزیر پاکستان از گفتگوهای دولت این کشور با طالبان محلی دفاع کرد و آن را در راستای منافع ملی پاکستان خواند.

 

ارزیابی توافق‌

اعلام راهبرد جدید دولت یوسف‌ رضا گیلانی برای برخورد نرم‌افزاری با شبه‌نظامیان مستقر در <فاتا>1 به نوعی اعلام شکست راهبرد سخت‌افزاری دولت سابق پاکستان تلقی شد و همین امر واکنش‌هایی را در داخل و خارج این کشور برانگیخت.

در حالی که در داخل، برخی فرماندهان نظامی ارتش پاکستان قائل به استمرار برخورد با شبه‌نظامیان بودند، دولت گیلانی بر راهبرد جدید خود برای استفاده از شیوه مذاکره تاکید کرد.

شیوه اعلامی دولت گیلانی برای برخورد با شبه‌نظامیان، از هوشمندی ویژه‌ای برخوردار بود، چرا که با جداسازی وضعیت طالبان محلی از شبه نظامیان خارجی مستقر در فاتا، تلاش کرد از تاکتیک کوچک‌سازی بحران، ایجاد شکاف در بدنه طالبان محلی و شبه نظامیان و در نهایت، باز گذاشتن باب تفسیر و توجیه تحولات آتی از حوزه فاتا، بهره ببرد.

کوچک‌سازی و یا موزاییکی کردن صلح در مناطق قبایلی، امکان برخورد دقیق و محاسبه شده با طالبان محلی را به دولت خواهد داد، ضمن آنکه همچنان از تهدید فاتا برای آمریکا و نیروهای ناتو در افغانستان (به دلیل حضور شبه‌نظامیان خارجی) بهره‌برداری خواهد کرد.

دولت گیلانی تا مقطع کنونی حداقل در برجسته‌سازی تهدید فاتا (البته با محوریت شبه‌نظامیان خارجی و نه طالبان محلی) موفق بوده است.‌

البته آمریکایی‌ها معتقدند صلح دولت جدید پاکستان با طالبان محلی به ساماندهی مجدد القاعده و طالبان در مناطق قبایلی این کشور منجر و همه تلاش‌های آمریکا برای از بین بردن این افراد، خنثی خواهد شد.

این حساسیت به سازمان ملل هم رسیده، به‌طوری که <ژان ماری گوینو> معاون دبیرکل سازمان ملل متحد، در ارتباط با توافق‌نامه صلح دولت پاکستان با طالبان در سوات تصریح کرد: جامعه بین‌المللی از نزدیک اوضاع مرزهای افغانستان و پاکستان را تحت نظارت خواهد داشت. به هر صورت، پاکستانی‌ها به مسأله صلح با طالبان از منظر منفعتی نگاه می‌کنند؛ نگاهی که نسخه جدید راهبرد مشرف، با وجود مشکلات مناطق قبایلی محسوب می‌شود.

نگاه منفعت محور دولت گیلانی به مناطق قبایلی، هم‌اکنون با وزن موثر ، توانسته است نظر بازیگران درگیر در این مساله را به خود جلب کند؛ هدفی که اسلام‌آباد طی چند ماه گذشته به دنبال تحقق آن بود.

موزاییکی کردن بحران و صلح در مناطق قبایلی و سوات در ایالت سرحد، فرصت برای ساماندهی و کنترل بحران در این منطقه است که طی آن دولت جدید اسلام‌آباد می‌خواهد در عرصه داخلی و خارجی، بیشترین منفعت را نصیب خود کند، منفعتی که در ایجاد تعادل قدرت برای حزب مردم به عنوان حزب حاکم و اکثریت، بسیار حیاتی است.

 

* منبع: ایرنا

 

پی‌نویس:

1. مناطق قبایلی پاکستان‌




واژه کلیدی :پاکستان و واژه کلیدی :طالبان